Verhogen rucola en biet het stikstofmonoxide in je lichaam?
Rucola en biet verhogen aantoonbaar de stikstofmonoxide-beschikbaarheid in je lichaam, met meetbare effecten op bloeddruk en slagadersoepelheid, vooral als je wat ouder bent of je bloeddruk aan de hoge kant is. Gebruik je vlak daarna antibacterieel mondwater, dan schakelt dat het mechanisme grotendeels uit.
Voedingsnitraat uit biet en rucola verhoogt de hoeveelheid stikstofmonoxide (NO) in je lichaam. Het werkt via de mond: bacteriën op je tong zetten nitraat om in nitriet, en dat wordt vervolgens in je bloedvaten omgezet in NO. Na twaalf weken dagelijks bietextract stijgen de nitraatniveaus in het bloed vijf tot zes keer, en de nitrietspiegels (de directe voorloper van NO) anderhalf tot twee keer.
Wat dat voor je bloedvaten doet, hangt af van wie je bent. Bij oudere mensen met een al licht verhoogde bloeddruk daalde de gemiddelde bloeddruk met circa 4 mmHg na twee weken bietensap. Bij jonge, gezonde mensen was er geen effect. Twaalf weken bietextract maakte bij postmenopauzale vrouwen de slagaders soepeler, ook zonder dat de bloeddruk daalde. Bij mensen met een volledig normale bloeddruk veranderde er na vier dagen bietensap niets aan de bloeddrukrespons op inspanning of kou.
Vier weken bietensap verandert ook de samenstelling van de bacteriën in je mond: de nitraatreducerende bacteriën nemen toe, wat de NO-aanmaak in theorie verder ondersteunt. Antiseptisch mondwater doet het omgekeerde: het doodt diezelfde bacteriën, wat de werking van voedingsnitraat ondergraaft. Gebruik je regelmatig antibacterieel mondwater, dan haal je minder uit biet- en rucolanitraat.
Voor sporters is het beeld nuchterder. Bij goed getrainde atleten had bietensap geen meetbaar effect op prestaties. De verklaring is dat fitte mensen al veel NO aanmaken en extra nitraat weinig verschil meer maakt. Bij jonge gezonde vrouwen was er ook geen effect op spierkracht, ongeacht de fase van de cyclus. Het effect van voedingsnitraat is dus het meest uitgesproken bij mensen met wat meer ruimte voor verbetering in hun vaatfunctie, zoals ouderen of mensen met een beginnende bloeddrukverhoging.
Dit antwoord rust op een systematische review en zes gerandomiseerde studies bij mensen, plus één kleinere proef bij veertien personen. De bevindingen over NO-stijging en bloeddrukdaling bij ouderen komen uit meerdere onafhankelijke studies en wijzen in dezelfde richting. De bevindingen over slagadersoepelheid en mondmicrobioom komen elk uit één studie. De bevindingen bij sporters en jonge vrouwen zijn ook gebaseerd op afzonderlijke kleine studies; het bewijs voor "geen effect" bij die groepen is daarmee nog beperkt.
Helpt knoflook tegen hoge bloeddruk of cholesterol?
Knoflooksupplementen verlagen de bloeddruk meetbaar bij mensen met hypertensie en hebben een bescheiden gunstig effect op cholesterol. Ze zijn geen vervanging voor medicatie, maar kunnen bij licht verhoogde waarden een zinvolle aanvulling zijn.
Verlaagt koffie het risico op vroegtijdig overlijden?
Koffie (3 tot 4 kopjes per dag, bij voorkeur 's ochtends en zonder veel suiker) gaat in grote bevolkingsstudies samen met minder vroegtijdig overlijden, maar dat is een verband, geen bewezen oorzaak. Zwangere vrouwen vormen een duidelijke uitzondering.
Helpen omega-3 (visolie) supplementen mijn hart?
Visolie verlaagt triglyceriden betrouwbaar en kan bij mensen met een bestaande hartziekte of hoog risico de kans op een hartaanval licht verminderen, maar verlaagt de totale sterftekans niet aantoonbaar. Bespreek het gebruik altijd met je arts.
Hoe gezond is olijfolie en waar is het goed voor?
Olijfolie, zeker extra-virgin, is goed onderbouwd als beschermend voor je hart en bloedvaten, vooral als je het gebruikt in plaats van boter en als onderdeel van een gevarieerd, plantaardig dieet.
Wat is een gezond HDL (goed cholesterol) en kan ik het verhogen?
HDL verhogen via leefstijl kan, maar je genen bepalen de grens. Triglyceriden verlagen via minder suiker en alcohol, meer beweging en gewichtsreductie heeft het meeste effect.