Ontstekingsremmer tegen hart- en vaatziekten werkt niet
Een veelbelovende strategie om hart- en vaatziekten te bestrijden via het dempen van ontstekingen lijkt opnieuw te stranden. Novo Nordisk stopte twee grote studies naar zijn medicijn ziltivekimab, nadat een onafhankelijke commissie oordeelde dat de kans op succes te klein was.
Chronische laaggradige ontsteking speelt een rol bij het ontstaan en de progressie van hart- en vaatziekten. Dat is al langer bekend en heeft geleid tot de hoop dat medicijnen die ontsteking dempen ook hartaanvallen en beroertes kunnen voorkomen. Ziltivekimab richt zich op een eiwit genaamd interleukine-6 (IL-6), een van de centrale signaalmoleculen in het ontstekingsproces.
De onderzoekers van Novo Nordisk stopten de HERMES en ATHENA-studies na een tussentijdse beoordeling. Dat besluit volgt op de eerdere mislukking in de ZEUS-studie, waarin ziltivekimab weliswaar de bloedmarkers voor ontsteking verlaagde, maar geen reductie liet zien in de kans op ernstige cardiovasculaire complicaties zoals overlijden of hartaanvallen.
Een patroon van teleurstellingen
Dit is niet de eerste keer dat de anti-ontsteking-aanpak voor het hart faalt. Eerdere medicijnen die andere ontstekingsroutes blokkeerden, laten een wisselend beeld zien. Het verlagen van een ontsekingsmarker in het bloed (zoals CRP of IL-6) vertaalt zich niet automatisch in minder hartaanvallen. Dat suggereert dat chronische ontsteking bij hart- en vaatziekten misschien niet de oorzaak is, maar een gevolg, of dat de juiste doelwitten nog niet zijn gevonden.
Voor de longevity-gemeenschap, waar inflammaging (de chronische ontsteking die met veroudering optreedt) breed als behandeldoel wordt beschouwd, is dit een belangrijke les. Niet elk mechanisme dat biologisch logisch klinkt, vertaalt zich in klinisch bewijs.
Wat nu?
De mislukkingen bij ziltivekimab versterken de druk om beter te begrijpen welke patiënten baat hebben bij ontstekingsremmende therapieën en welke niet. Subgroepanalyses van de beschikbare data kunnen nog aanwijzingen geven. Andere bedrijven werken aan vergelijkbare benaderingen, maar de balans van bewijs kantelt.
Zoektermen om verder te zoeken: interleukine-6 remming cardiovasculair risico, inflammaging hart en vaten klinische studie, anti-inflammatoire therapie cardiovasculaire eindpunten