Is veel zitten slecht, ook als ik genoeg beweeg?

Genoeg bewegen helpt echt: uit een analyse van meer dan 1 miljoen mensen blijkt dat wie dagelijks ruim een uur matig intensief beweegt, geen significant verhoogd risico op overlijden heeft door meer dan 8 uur per dag te zitten¹. De lat ligt hoog: het gaat om bijna een uur stevig bewegen per dag, elke dag. Minder actieve mensen hadden bij veel zitten wél een duidelijk hogere kans op overlijden.

Televisiekijken is een opvallende uitzondering. Meer dan 5 uur per dag tv kijken hing samen met een 16 procent hogere kans op overlijden, ook bij de meest actieve mensen¹. Zelfs bij minder dan 5 uur verdween het risico alleen in de meest actieve groep. De context doet er dus toe: voor de tv hangen lijkt schadelijker dan achter een bureau werken.

Ook los van sterfte heeft lang doorzitten direct effect op je bloedsuiker. Na een maaltijd steeg de bloedsuiker veel harder bij mensen die uren bleven zitten dan bij mensen die elke 20 minuten even een stukje liepen^2,3. Zelfs af en toe even staan hielp al. Licht wandelen werkte het beste. Dit is onderzocht bij mensen met overgewicht en wordt als waarschijnlijk oorzakelijk gezien.

Al twee uur onafgebroken zitten zorgde in een kleine studie met 20 deelnemers voor rugklachten en meer fouten bij creatief denken⁴. Dat zijn indicatieve bevindingen, geen harde conclusies. Breder onderzoek ziet langdurig zitten als een zelfstandige risicofactor voor hartproblemen, los van hoe weinig je beweegt. De combinatie van veel zitten én weinig bewegen is het gevaarlijkst⁵. Bij ouderen geldt bovendien dat alleen wandelen onvoldoende is om de extra kwetsbaarheid van veel zitten volledig te compenseren⁶.