Is matig bewegen goed of juist slecht voor je afweer?

Matig bewegen, sessies tot ruwweg 45 minuten, helpt je afweer. Meerdere studies laten zien dat mensen die regelmatig matig actief zijn minder infecties oplopen dan mensen die nauwelijks bewegen. Dit effect is het duidelijkst aangetoond bij ouderen en mensen met een chronische aandoening. Ook werkt matig bewegen ontstekingsremmend: het beïnvloedt signaalstoffen in het bloed die de afweerreactie in goede banen leiden. Dat lijkt een belangrijk mechanisme achter de bredere gezondheidsvoordelen van bewegen.

Zware, langdurige inspanning draait dit om. Meer dan anderhalf uur bewegen op hoge intensiteit drukt tijdelijk meerdere afweercellen (zoals witte bloedcellen en lymfocyten) omlaag. Die dip duurt drie tot vierentwintig uur na de inspanning. Voor incidentele lange trainingen is dat voor de meeste gezonde mensen geen groot probleem, maar bij topsporters die wekenlang te zwaar trainen kunnen de afweerproblemen aanhouden. Luchtweginfecties zijn bij hen zelfs een van de meest genoemde redenen voor gemiste trainingsdagen.

Of zwaar sporten op zichzelf infectierisico verhoogt, is minder zeker. Slaapgebrek, stress, reizen en voedingstekorten gaan bij intensieve trainingsprogramma's hand in hand met het bewegen zelf. Die factoren los te knippen van het beweegeffect is lastig, en het debat hierover is nog niet beslecht.

Daarnaast suggereren enkele kleinere studies dat zelfs één sessie matig bewegen de reactie op een vaccinatie kan verbeteren bij kwetsbare groepen. Dit bewijs is nog beperkt, maar het past in het bredere beeld dat matige activiteit de afweer een duwtje geeft.