Is een dagelijkse aspirine slim of gevaarlijk?
Of dagelijks aspirine slim of gevaarlijk is, hangt volledig af van je leeftijd en medisch profiel. Neem aspirine uitsluitend op doktersadvies en stop of start het nooit op eigen houtje.
Dagelijks een lage dosis aspirine is voor sommige mensen een bewezen bescherming, en voor anderen een reëel risico. De Amerikaanse preventietaakgroep USPSTF heeft op basis van grote studies voor beide situaties duidelijke aanbevelingen opgesteld. Die lopen sterk uiteen per leeftijdsgroep.
Ben je tussen de 40 en 59 jaar met een verhoogd hart- en vaatrisico, concreet een kans van 10% of meer op een hartaanval of beroerte binnen tien jaar, dan laat het bewijs een klein maar aanwezig voordeel zien. De USPSTF benadrukt wel dat dit een persoonlijke afweging is. Wie geen verhoogd bloedingsrisico heeft en aspirine consequent inneemt, heeft de grootste kans op netto voordeel. Het effect is bescheiden, niet spectaculair.
Ben je 60 jaar of ouder zonder bekende hart- of vaatziekte? Dan is de boodschap van de USPSTF ondubbelzinnig: begin er niet mee. Het risico op ernstige bloedingen, zoals in de maag of hersenen, weegt op tegen de mogelijke voordelen. Dat is geen voorzichtige aanname, maar een uitgesproken conclusie op basis van meerdere studies bij mensen1.
Rondom niet-hartoperaties is routinematig aspirinegebruik ook af te raden. Studies bij mensen laten zien dat het de kans op hartcomplicaties niet vermindert, maar het bloedingsrisico tijdens de ingreep wel vergroot2.
Er zijn situaties waarin aspirine juist duidelijk nuttig is. Bij zwangeren met een hoog risico op pre-eclampsie verlaagt lage dosis aspirine het risico op die complicatie, op vroeggeboorte en op schade voor moeder en kind3,4. Bij de zeldzame bloedplaatjesaandoening essentiële trombocytemie wordt aspirine aanbevolen om bloedstolsels te voorkomen. Europese maag-darmspecialisten stellen bovendien dat aspirine bij mensen met al een hoog hart- en vaatrisico mogelijk enige bescherming biedt tegen maagkanker, al is dat bewijs beperkter en geldt het uitdrukkelijk voor een selecte groep.
Alle claims zijn gebaseerd op richtlijnen en reviews: USPSTF 2022, ESGE/EHMSG/ESP 2023 en een perioperatieve studie (PMID's 35471505, 32692391, 40112834 en 38269572). Geen ruwe onderzoeksdata direct beschikbaar; de bewijssterkte per subgroep is matig.