Hoe vroeg in je leven moet je beginnen met het verlagen van je LDL-cholesterol om hart- en vaatziekten te voorkomen?

LDL-cholesterol is niet alleen een risicofactor, maar een directe oorzaak van aderverkalking. Het ziekteproces begint al vroeg in de kindertijd en bouwt zich stilzwijgend op gedurende het hele leven. Hoe eerder en hoe langer je LDL hoog is, hoe groter de schade die zich opstapelt in je bloedvaten.

Wat telt, is de totale hoeveelheid LDL die je door de jaren heen in je bloed hebt gehad. Uit een grote gepoolde studie bleek dat mensen die van jongvolwassenheid tot de middelbare leeftijd gemiddeld een hoger LDL hadden, ruwweg anderhalf keer zo vaak een hartaanval kregen, ook als hun LDL op middelbare leeftijd zelf niet bijzonder afweek. Dezelfde LDL-last die je voor je veertigste opbouwt, doet meer schade dan wanneer die pas later in het leven ontstaat.

Voor mensen met een erfelijke vorm van hoog cholesterol (familiaire hypercholesterolemie) is de urgentie het duidelijkst aangetoond. Kinderen met deze aandoening die gemiddeld rond hun tiende jaar met een statine begonnen, hadden op 39-jarige leeftijd een cumulatieve kans op een hartaanval of ander vaatprobleem van slechts 1 procent. Bij hun ouders, die pas als volwassene behandeld werden, lag dat op 26 procent. Dit is een van de sterkste directe bewijzen dat vroeg ingrijpen echt loont.

Voor de algemene bevolking zonder erfelijke aandoening is het bewijs minder direct, maar de boodschap is dezelfde: hoe langer je LDL laag blijft, hoe minder plaques er ontstaan in je vaatwand. Onderzoek suggereert dat de periode van 18 tot 40 jaar cruciaal is. Een gemiddeld niveau van de atherogenische vetdeeltjes (apoB, een maat die nauw samenhangt met LDL) onder de 75 mg/dL in die periode lijkt de drempel waarbij het risico daarna laag blijft. Vroeg aandacht besteden aan voeding, beweging en eventueel medicatie is daarmee geen overbodige luxe, maar een investering met een lange looptijd.