Het bewijs is het sterkst voor injecteerbare hyaluronzuur behandelingen, gevolgd door topische toepassingen. Oraal hyaluronzuur laat in kleine trials positieve signalen zien voor hydratatie en elasticiteit, maar de onderbouwing is nog beperkt en het voegt niets aantoonbaars toe bovenop collageen. Meerdere studies zijn gefinancierd door fabrikanten, wat de uitkomsten in een positief daglicht kan plaatsen.
Topisch aangebrachte hyaluronzuur, zoals in crèmes en serums, laat in meerdere klinische studies positieve effecten zien op huidhydratie en het zichtbaar verminderen van rimpels. Een literatuuroverzicht concludeert dat het goed verdragen wordt en effectief is als ondersteuning bij huidverjonging1,2. Belangrijk voorbehoud: één van de auteurs van dat overzicht is in dienst bij L'Oréal, de fabrikant van het onderzochte product. Dat vormt een serieus belangenconflict en vraagt om voorzichtigheid bij het interpreteren van die specifieke conclusies. De overige klinische studies ondersteunen het effect op hydratatie wel degelijk, maar de exacte omvang varieert.
Geïnjecteerd hyaluronzuur, zowel als klassieke dermale filler als als micro-filler behandeling, heeft de sterkste onderbouwing. In een gerandomiseerde gecontroleerde studie met 146 deelnemers namen oppervlakkige rimpels in gezicht, nek en decolleté significant af na een serie micro-filler injecties, zichtbaar op dag 75 en dag 120 ten opzichte van een crème alleen3. Huidhydratie verbeterde meetbaar, maar dat effect was met name kortdurend na de injectie. Bijwerkingen waren mild en verdwenen binnen 48 uur. Deze studie werd gefinancierd door de fabrikant van het product (FILLMED). De klassieke hyaluronzuur filler is wereldwijd de meest gebruikte dermale filler: hij verbetert rimpels en volumeverlies, trekt water aan en is in principe omkeerbaar met een enzyminjectie (hyaluronidase), wat het relatief veilig maakt4. In een kleinere split-face studie (27 deelnemers) verbeterde niet-gecrosslinkt hyaluronzuur de hydratatie en elasticiteit rondom het oog, maar nam het effect over tijd af, en voor huidruwheid deed een polynucleotide-filler het beter5.
Voor oraal hyaluronzuur als supplement is het beeld genuanceerd. Een meta-analyse van zeven gerandomiseerde gecontroleerde trials laat statistisch significante verbeteringen zien in huidhydratie, elasticiteit en rimpeldiepte6. Tegelijkertijd waren effecten op stevigheid van de huid, rimpelvolume en transepidermaal waterverlies niet significant. De onderzoekers waarschuwen zelf dat de deelnemersaantallen klein zijn en de studies onderling sterk uiteenlopen; zij pleiten voor grotere trials. Oraal hyaluronzuur lijkt dus enig effect te hebben, maar het bewijs is voorlopig.
Een opvallende bevinding betreft de meerwaarde van oraal hyaluronzuur toegevoegd aan collageen met vitamine C. In een degelijke dubbelblinde, placebo-gecontroleerde RCT met 87 vrouwen over 16 weken verbeterde de combinatie van collageen met vitamine C de huid merkbaar, maar het toevoegen van oraal hyaluronzuur aan dat supplement gaf géén meetbaar extra voordeel voor hydratatie, elasticiteit of een van de andere gemeten parameters7. Wie al een collageensupplement slikt, lijkt dus weinig te winnen door daar ook nog oraal hyaluronzuur aan toe te voegen.
Tot slot: een reviewartikel over zogenoemde 'skin boosters' met hyaluronzuur is door de uitgever ingetrokken (retracted) en telt daarom niet mee als betrouwbare bron8. Dit is vermeldenswaard omdat dit soort artikelen soms in reclame-uitingen opduikt.
Gebaseerd op één meta-analyse (oraal HA, 7 RCT's), drie klinische RCT's of gecontroleerde studies (injecteerbaar/topisch), één literatuuroverzicht met mogelijke commerciële bias (L'Oréal-auteur), één kleine split-face studie (n=27) en één ingetrokken review (uitgesloten). Eén studie gefinancierd door fabrikant (FILLMED). Totaal deelnemers geschat op basis van beschikbare gegevens.