Helpt het opruimen van verouderde cellen met senolytica tegen veroudering?
Senolytica laten indrukwekkende resultaten zien in dieronderzoek, maar bij mensen is het bewijs te dun voor gebruik buiten onderzoeksverband. Zelfmedicatie met Dasatinib is vanwege de bijwerkingen en de risico's rond tumorgroei af te raden.
Verouderde cellen stoppen met delen maar sterven niet af. Ze hopen zich op naarmate je ouder wordt en pompen continu ontstekingsstoffen de omgeving in. In muisstudies is het verwijderen van die cellen met senolytica opvallend succesvol: meer dan 40 aandoeningen, van hart- en nierproblemen tot botziekte en hersenaandoeningen, leken te verbeteren of te vertragen. Maar wat werkt in muizen, werkt lang niet altijd bij mensen.
Bij mensen is het bewijs nog heel mager. De meest geciteerde studie bij mensen testte een combinatie van Dasatinib (een zwaar medicijn dat normaal bij kanker wordt gebruikt, 100 mg) en Quercetin (een supplement, 1000 mg) bij slechts 9 mensen met diabetische nierziekte, gedurende 3 dagen. Binnen 11 dagen daalde het aantal verouderde cellen in vetweefsel en huid meetbaar, en ook ontstekingsstoffen in het bloed namen af. Maar er was geen controlegroep, en enkele betrokken onderzoekers verdienen er financieel aan via patenten bij de Mayo Clinic.
Er loopt onderzoek bij mensen naar senolytica (middelen die verouderde cellen opruimen) bij diabetes, longfibrose, Alzheimer, artrose en botontkalking. Of ze ook iets betekenen voor de hersenen is een open vraag, met nog veel onzekerheden. Grootschalig bewijs van veiligheid en effectiviteit ontbreekt vooralsnog.
Een belangrijk veiligheidspunt: verouderde cellen zijn niet simpelweg schadelijk. Kort nadat ze ontstaan, remmen ze juist de groei van tumoren. Pas als ze lang aanwezig blijven, kunnen ze tumorgroei juist stimuleren via hun ontstekingsstoffen. Senolytica op het verkeerde moment gebruiken kan dus risico's opleveren. Dasatinib is bovendien een zwaar medicijn met bekende bijwerkingen.
Er gaat ook aandacht naar een senolytica-crème voor de huid, maar dat idee is speculatief en niet aangetoond bij mensen. Quercetin is vrij verkrijgbaar als supplement, maar de beschikbare gegevens bij mensen zijn veel te beperkt om een veilige of effectieve dosering voor gezonde mensen te onderbouwen. Experts zijn het erover eens: senolytica horen nog in onderzoeksverband, niet in je eigen medicijnkastje.
Zeven claims zijn gebaseerd op zes PMID-bronnen (31542391, 32686219, 35015337, 35953721, 38030088, 36045302, 33262144, 35012887). De enige directe studie bij mensen (PMID 31542391) betreft 9 deelnemers zonder placebogroep. De overige bronnen zijn vooral overzichtsartikelen over dierdata en mechanistisch onderzoek. Er zijn geen gerandomiseerde gecontroleerde studies bij mensen beschikbaar in deze bronnenverzameling.
Wat doet seneszentie precies met je cellen als je ouder wordt?
Seneszente cellen stoppen met delen en scheiden ontstekingsstoffen uit die weefsels op den duur beschadigen. Ze zijn nodig op jonge leeftijd, maar hopen ze zich op, dan versnellen ze veroudering en ziekte.
Kan meditatie iets doen aan veroudering op celniveau?
Meditatie lijkt een enzym te activeren dat chromosoomuiteinden beschermt tegen veroudering, al zijn de studies nog te klein om harde conclusies te trekken. Meditatie is in elk geval veilig en heeft ook buiten celbiologie positieve effecten, dus proberen is laagdrempelig.
Versnelt chronische ontsteking de veroudering van je cellen?
Chronische ontsteking versnelt de celveroudering aantoonbaar via een negatieve spiraal die moeilijk te doorbreken is. Je kunt die spiraal het best onderbouwen aanpakken via leefstijlfactoren die laaggradige ontsteking dempen, zoals voldoende beweging en een voeding arm aan ultrabewerkte producten.
Doen sirtuïnes echt iets tegen veroudering?
Sirtuïnes spelen in dieronderzoek een duidelijke rol bij veroudering, maar of je er als mens iets aan hebt (via supplementen of andere middelen) is nog onbekend. Wacht voorlopig op menselijk bewijs voordat je iets doet op basis van sirtuïne-claims.
Werken senolytica al bij mensen, of alleen nog bij muizen?
Senolytica werken niet meer alleen bij muizen: bij mensen zijn er nu eerste concrete bewijzen, maar de studies zijn klein en zonder langetermijn-uitkomsten, dus je kunt er nog niet op rekenen als bewezen behandeling.
Wat doen zombiecellen met je veroudering?
Zombiecellen hopen zich op naarmate je ouder wordt en versnellen veroudering via ontstekingssignalen; hoe je ze kunt aanpakken is veelbelovend maar nog volop in onderzoek.