longevitywatch

Helpt creatine tegen klachten tijdens de overgang?

Redelijk bewijs

Creatine gecombineerd met krachttraining helpt vrouwen in de overgang aantoonbaar bij het behoud van spierkracht en spiermassa, en er zijn eerste aanwijzingen dat het ook de cognitie ten goede komt. Begin met 5 gram per dag en combineer het altijd met krachttraining voor het meeste effect.

Creatine lijkt tijdens de overgang het meeste te bieden voor spierkracht. Vrouwen die 5 gram per dag of meer namen en tegelijk krachttraining deden, hadden gemiddeld 7,5 kg meer beenkracht dan de placebogroep. Hun vetvrije spiermassa groeide ook iets meer: gemiddeld 0,37 kg extra. Wie geen krachttraining deed, of een lagere dosis nam, zag dit verschil niet. Creatine werkt hier dus niet los van beweging.

Voor het hoofd zijn de eerste aanwijzingen voorzichtig positief. In een kleine studie bij peri- en postmenopauzale vrouwen verbeterde de reactietijd met 1,2% bij 1500 mg per dag gedurende 8 weken, terwijl die in de placebogroep 6,6% verslechterde. In diezelfde studie steeg ook de creatineconcentratie in de frontaalkwab van het brein. Een apart klein onderzoek liet zien dat creatine gecombineerd met krachttraining de doorbloeding van de prefrontale hersenschors tijdens een cognitieve test verbeterde. Dit zijn voorlopige bevindingen uit kleine studies, nog geen harde conclusie.

Voor stemmingswisselingen en botsterkte is er tot nu toe geen overtuigend bewijs. De stemmingsklachten lieten alleen een niet-duidelijke trend zien. Op botsterkte werd geen effect gevonden. Slaapregelmaat verbeterde iets meer bij de creatinegroep dan bij de nepbehandeling, maar de meting gebeurde met een polsband waarbij een medeonderzoeker financieel belang had bij de fabrikant, dus voorzichtigheid is op zijn plaats.

In alle studies werden geen ernstige bijwerkingen gemeld. Nierfunctie bleef onveranderd en bijwerkingen kwamen even vaak voor als bij placebo. Creatine lijkt veilig in de onderzochte doses, maar het is verstandig dit met je arts te bespreken als je medicijnen gebruikt of een nierkwaal hebt.

Onderbouwing
17 studies · 2 meta-analyses · 1 gerandomiseerde studie · ≈ 1.870 deelnemers

Dit antwoord rust op vier kleine tot middelgrote studies bij peri- en postmenopauzale vrouwen, waaronder twee kleine gerandomiseerde studies en twee overzichten van meerdere gerandomiseerde studies samen. De bevindingen over spierkracht en spiermassa (5 en 3 studies samen, respectievelijk 338 en 111 deelnemers) zijn het stevigst onderbouwd. De cognitieve en slaapbevindingen komen uit een klein onderzoek met 36 of minder deelnemers en zijn exploratief van aard. Voor stemmingsklachten en botdichtheid is het bewijs te dun of ontbreekt een significant effect.

Laatst gecontroleerd: november 2026 · hoe dit beoordeeld is
Gerelateerde antwoorden

Welke klachten komen het vaakst voor in de overgang?

De meest voorkomende overgangsklachten zijn gewrichts- en spierpijn, vermoeidheid en slaapproblemen; opvliegers zijn het meest kenmerkend maar staan qua prevalentie niet bovenaan. Herken je meerdere van deze klachten, dan is het zinvol ze te bespreken met je huisarts, die per klacht kan bekijken wat helpt.

Welke supplementen helpen echt bij de overgang?

Soja-isoflavonen en fyto-oestrogenen uit rode klaver hebben de beste onderbouwing bij overgangsklachten, vooral bij opvliegers. Voor vitamine D is er matig bewijs dat het botbreuken helpt voorkomen, wat tijdens en na de overgang extra relevant is.

Redelijk bewijs

Wat helpt tegen overgangsklachten zoals opvliegers en stemmingswisselingen?

Hormoontherapie werkt het best tegen opvliegers en nachtelijk zweten. Wie dat niet kan of wil, heeft keuze uit bewezen niet-hormonale medicijnen én psychologische therapie. Kruidensupplementen werken niet aantoonbaar.

Sterk bewijs

Kan een laag progesteronniveau klachten geven vóór de overgang?

Ja, een laag progesteronniveau in de tweede helft van je cyclus kan al vóór de overgang klachten geven, zoals slaapproblemen en vruchtbaarheidsproblemen. Een bloedtest midden in die tweede cyclusheft laat zien waar je staat.

Ja · Redelijk bewijs

Waarom krijgen vrouwen na de overgang last van angstklachten?

Schommelende oestrogeenspiegels verstoren hersensystemen die angst en stemming regelen, waardoor sommige vrouwen tijdens de overgang voor het eerst last krijgen van angstklachten. Bewegen helpt aantoonbaar, en als klachten hevig zijn is hormoontherapie een erkende eerste keus: bespreek dat met je arts.

Alle Creatine-antwoorden op “Wat werkt” →
Gerelateerd onderzoek
18 nov
Mannelijke geslachtshormonen verkorten het leven van muizen na de middelleeftijd
13 nov
Langer oestrogeen hangt samen met minder hersenschade bij vrouwen
08 nov
Hormoontherapie hangt samen met lager sterfterisico, maar minder bij verstoorde bloedsuiker
Staat jouw vraag er niet bij?
Stel 'm, dan zoeken wij het voor je uit.
Stel een vraag →
Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

Elke donderdag het belangrijkste longevity-onderzoek in je inbox, toegespitst op wat jij volgt.