Heeft de slaapstand op mijn smartwatch enige waarde?

Smartwatches meten je slaap door beweging en hartslag bij te houden, en vergelijken die met het goud in slaaponderzoek: een volledige meting in een slaapkliniek waarbij hersengolven, ademhaling en spierspanning tegelijk worden gemeten. Hoe goed dat vergelijkt, verschilt sterk per merk en model. Een overzicht van 16 smartwatches concludeerde dat sommige apparaten hoge nauwkeurigheid halen met goede validatiestudies, terwijl andere in feite willekeurige uitslagen geven. Er bestaan nog geen officiële standaarden om die twee eerlijk naast elkaar te leggen.

Voor gewoon thuisgebruik en sporters bieden smartwatches de beste balans tussen prijs, gebruiksgemak en betrouwbaarheid vergeleken met smartphone-apps alleen. Toch is dat iets anders dan medische kwaliteit: geen enkele smartwatch of ring is op dit moment voldoende klinisch gevalideerd om slaapstoornissen zoals slaapapneu te diagnosticeren. Vermoed je slaapapneu of een andere slaapstoornis, dan is een verwijzing naar een slaapkliniek nodig.

Interessant is dat wearable-data, inclusief slaapgegevens gecombineerd met stappen en hartslagtrends, in vroeg onderzoek al enige waarde laat zien bij het signaleren van depressieve episodes. In vier kleine studies lag de voorspellingsnauwkeurigheid tussen de 81 en 91 procent. Dat klinkt indrukwekkend, maar de steekproeven waren klein, de follow-up kort en de methodes lopen sterk uiteen. Dit is dus een interessante richting, maar zeker nog geen betrouwbaar hulpmiddel in de praktijk.

Bij kankerpatiënten bleek slaapdata van wearables behulpzaam bij het signaleren van bijwerkingen en het in kaart brengen van gezondheidspatronen. Dat zijn associaties, geen diagnostiek. Praktisch gezien is je smartwatch het meest nuttig als persoonlijke trendmeter: herken je week na week slecht slapen, dan is dat een signaal om je leefstijl of klachten met je huisarts te bespreken, niet als vervanging van een klinische meting.