Beschermt koffie drinken tegen leverkanker?
Koffie drinken hangt consistent samen met een lager risico op leverkanker, en dat verband is beter onderbouwd dan bij de meeste andere kankersoorten. Drie of meer koppen per dag lijkt de meeste bescherming te geven, maar ben je zwanger, houd dan de inname laag.
Leverkanker is het duidelijkste voorbeeld waarbij koffiedrinken een beschermend effect laat zien. Grote observationele studies én zogenoemde Mendeliaanse randomisatiestudies wijzen allebei in dezelfde richting. Die tweede methode is strenger dan een gewone vragenlijststudie, omdat ze beter uitsluit dat andere leefstijlfactoren het verband veroorzaken. Drie of meer koppen per dag lijkt de meeste bescherming te geven.
Waarom is dit zo opvallend? Bij de meeste andere kankersoorten is het beeld veel minder duidelijk. Een overkoepelende analyse van veel onderzoeken vond weliswaar dat zware koffiedrinkers gemiddeld zo'n 18% minder kans op kanker hadden dan mensen die nauwelijks koffie drinken, maar dit is een gemiddelde over tientallen soorten kanker samen. Voor leverkanker specifiek is het verband een van de stevigst onderbouwde in de koffie-en-kanker-literatuur.
Er zijn ook aandachtspunten. Koffiedrinkers roken vaker, en bij studies die daarvoor niet goed corrigeren, ziet koffie eruit als een risicofactor voor longkanker. Of er voor longkanker echt een verband overblijft nadat je voor roken corrigeert, is nog onduidelijk. Er is ook een signaal dat vrouwen die veel koffie drinken iets meer kans op botbreuken lopen, hoewel dit bewijs beperkt is en niet bij mannen zichtbaar is.
Ben je zwanger? Dan gelden andere adviezen. Hoge koffieconsumptie hangt samen met meer kans op een laag geboortegewicht, vroeggeboorte en miskraam. Experts raden aan de cafeïne-inname tijdens de zwangerschap te beperken tot maximaal 200 mg per dag, wat neerkomt op ruwweg één à twee koppen.
Gebaseerd op meerdere grote reviews en meta-analyses (PMID 39266809, 29167102, 40806142, 38963648), waaronder studies die Mendeliaanse randomisatie gebruiken voor het leverkanker-verband. Het bewijs voor leverkanker is sterker dan voor de meeste andere kankersoorten.