Beschermt koffie drinken tegen leverkanker?
Koffie drinken hangt consistent samen met een lager risico op leverkanker, en dat verband is beter onderbouwd dan bij de meeste andere kankersoorten. Drie of meer koppen per dag lijkt de meeste bescherming te geven, maar ben je zwanger, houd dan de inname laag.
Leverkanker is het duidelijkste voorbeeld waarbij koffiedrinken een beschermend effect laat zien. Grote observationele studies én zogenoemde Mendeliaanse randomisatiestudies wijzen allebei in dezelfde richting. Die tweede methode is strenger dan een gewone vragenlijststudie, omdat ze beter uitsluit dat andere leefstijlfactoren het verband veroorzaken. Drie of meer koppen per dag lijkt de meeste bescherming te geven.
Waarom is dit zo opvallend? Bij de meeste andere kankersoorten is het beeld veel minder duidelijk. Een overkoepelende analyse van veel onderzoeken vond weliswaar dat zware koffiedrinkers gemiddeld zo'n 18% minder kans op kanker hadden dan mensen die nauwelijks koffie drinken, maar dit is een gemiddelde over tientallen soorten kanker samen. Voor leverkanker specifiek is het verband een van de stevigst onderbouwde in de koffie-en-kanker-literatuur.
Er zijn ook aandachtspunten. Koffiedrinkers roken vaker, en bij studies die daarvoor niet goed corrigeren, ziet koffie eruit als een risicofactor voor longkanker. Of er voor longkanker echt een verband overblijft nadat je voor roken corrigeert, is nog onduidelijk. Er is ook een signaal dat vrouwen die veel koffie drinken iets meer kans op botbreuken lopen, hoewel dit bewijs beperkt is en niet bij mannen zichtbaar is.
Ben je zwanger? Dan gelden andere adviezen. Hoge koffieconsumptie hangt samen met meer kans op een laag geboortegewicht, vroeggeboorte en miskraam. Experts raden aan de cafeïne-inname tijdens de zwangerschap te beperken tot maximaal 200 mg per dag, wat neerkomt op ruwweg één à twee koppen.
Gebaseerd op meerdere grote reviews en meta-analyses (PMID 39266809, 29167102, 40806142, 38963648), waaronder studies die Mendeliaanse randomisatie gebruiken voor het leverkanker-verband. Het bewijs voor leverkanker is sterker dan voor de meeste andere kankersoorten.
Beschermt groene thee tegen kanker?
Groene thee drinken is geen bewezen bescherming tegen kanker: het cel- en dieronderzoek is veelbelovend, maar studies bij mensen spreken elkaar te vaak tegen om een harde conclusie te trekken. Een paar koppen per dag is waarschijnlijk onschadelijk; geconcentreerde supplementen zijn dat minder zeker.
Verhoogt het eten van veel suiker mijn kans op kanker?
Veel suikerhoudende dranken drinken hangt samen met een merkbaar hoger risico op bepaalde kankers, vooral darmkanker op jonge leeftijd en leverkanker. Het verband is associatief, maar consistent genoeg om minder frisdrank en vruchtensap te drinken als concreet aandachtspunt te benoemen.
Verlaagt minder alcohol drinken je kankerrisico merkbaar?
Minder alcohol drinken verlaagt je risico op meerdere kankersoorten merkbaar, al duurt het jaren voordat het effect volledig zichtbaar is. Eerder stoppen levert meer gezondheidswinst op.
Verhoogt alcohol je kans op kanker, ook bij een glas per dag?
Ja, ook één glas per dag verhoogt het risico op bepaalde kankers, met name borst- en darmkanker. Er is geen veilige ondergrens; minder drinken of stoppen verlaagt je risico direct.
Vergroot een chronische hepatitis-B of -C infectie je kans op leverkanker?
Ja, een chronische hepatitis-B of -C infectie verhoogt je kans op leverkanker sterk en aantoonbaar oorzakelijk. Laat je testen en behandelen als je het virus draagt, en vraag je arts naar periodieke controle.
Verhoogt overgewicht mijn kans op kanker, en zo ja welke soorten?
Overgewicht verhoogt je kans op minstens 13 soorten kanker, waaronder baarmoeder-, dikkedarm-, borst- en leverkanker. Gewichtsverlies verlaagt dat risico, al is nog onduidelijk of alle manieren van afvallen even effectief zijn voor je afweer tegen kanker.