Vergroot een chronische hepatitis-B of -C infectie je kans op leverkanker?
Ja, een chronische hepatitis-B of -C infectie verhoogt je kans op leverkanker sterk en aantoonbaar oorzakelijk. Laat je testen en behandelen als je het virus draagt, en vraag je arts naar periodieke controle.
Zowel een chronische hepatitis-B- als een hepatitis-C-infectie vergroot de kans op leverkanker fors. Hepatitis-B verhoogt dat risico met een factor 12,5, hepatitis-C met een factor 11,2, vergeleken met niet-geïnfecteerde mensen. Samen zijn deze twee virussen verantwoordelijk voor het overgrote deel van alle leverkankergevallen wereldwijd: hepatitis-B alleen al voor ongeveer 55 procent.
Bij hepatitis-B speelt de hoeveelheid virus in het bloed een grote rol. Wie een zeer hoge virusload heeft, loopt over een periode van ruim elf jaar bijna 15 procent kans op leverkanker. Bij een laag virusniveau is dat maar 1,3 procent. Dat verband geldt ongeacht andere factoren zoals roken, alcohol of levercirrose. Hepatitis-B is ook bijzonder doordat het zijn erfelijk materiaal rechtstreeks in de levercellen kan inbouwen, waardoor het zelfs zonder levercirrose kanker kan veroorzaken. Bij hepatitis-B met cirrose loopt het jaarlijkse risico op tot 3,7 procent bij Aziaten en 2,2 procent bij Europeanen.
Behandeling helpt, maar lost het probleem niet volledig op. Antivirale therapie bij hepatitis-B met cirrose verlaagt de kans op leverkanker binnen tien jaar van ruim 37 procent naar zo'n 23 procent, een reductie van bijna 60 procent. Toch blijft het risico daarna aanwezig: regelmatige controle op leverkanker blijft noodzakelijk voor iedereen met hepatitis-B en cirrose, ook na een succesvolle behandeling. Voor hepatitis-C bieden moderne antivirale middelen inmiddels perspectief op forse risicovermindering, al staat daarvoor minder kwantitatief bewijs in de gebruikte bronnen.
De beste bescherming tegen hepatitis-B-gerelateerde leverkanker is vaccinatie. Taiwan liet zien dat een bevolkingsbrede inentingscampagne het aantal leverkankergevallen bij jongeren daadwerkelijk terugdrong. Wie al geïnfecteerd is en ook nog hepatitis-C erbij heeft, of hogere concentraties van het hepatitis-B-oppervlakte-eiwit in het bloed, heeft een nog groter risico dan bij een enkelvoudige infectie.
Alle claims zijn gebaseerd op meerdere PMID's, waaronder grote cohortstudies, meta-analyses en richtlijndocumenten (PMID 39834076, 27742009, 21563647, 16391218, 32129773). De causale relatie voor HBV en HCV met HCC wordt als vaststaand beschouwd in de literatuur.