Wordt je huid dikker of dunner naarmate je ouder wordt?
Je huid wordt op twee niveaus dunner met de leeftijd: dat is goed onderbouwd. Retinoïden-crèmes hebben de meeste onderbouwing als je dat wilt remmen; bespreek sterkere varianten (zoals tretinoïne) met je arts of dermatoloog.
Je huid bestaat uit twee lagen: de buitenste epidermis en de diepere dermis (het steunweefsel). Beide worden dunner naarmate je ouder wordt. De epidermis verliest cellen omdat het aantal huidstamcellen afneemt. De dermis raakt zijn stevigheid kwijt doordat huidcellen verouderen en steeds minder collageen aanmaken. Tegelijk maken die verouderde cellen ontstekingsstoffen aan die de huidstructuur actief afbreken. Dit is geen theorie: een meta-analyse van 133 studies op 37 lichaamslocaties bevestigt dat de epidermis consistent dunner wordt met de leeftijd.
Er is één kleinere biopsiestudie (71 mensen) die géén significante relatie vond tussen leeftijd en epidermisdikte. Die studie staat duidelijk op zichzelf tegenover een fors grotere hoeveelheid bewijs die het tegenovergestelde laat zien. Vermeldenswaard vond die studie wel dat mannen een dikkere epidermis hebben dan vrouwen, en dat roken samenhing met een dunnere hoornlaag.
De functionele gevolgen zijn merkbaar: de huidbarrière werkt slechter, wonden genezen trager en het risico op huidkanker stijgt. Dit zijn directe gevolgen van de structurele veranderingen in beide huidlagen.
Het dunner worden is gedeeltelijk te remmen of zelfs te keren. Dagelijkse crèmes met retinoïden (een groep vitamine A-derivaten, verkrijgbaar zowel vrij als op recept) kunnen de huid in beide lagen verdikken en fijne rimpels verminderen. Een chemische peeling liet in een kleine studie bij postmenopauzale vrouwen een meetbare toename van de epidermisdikte zien. En een kleine Japanse RCT bij weinig actieve vrouwen van middelbare leeftijd vond dat krachttraining de dermis dikker maakte, terwijl duurtraining dat niet deed. Wel hadden drie onderzoekers van die krachttraining-studie banden met een cosmeticabedrijf, dus neem dat resultaat met enig voorbehoud.
Gebaseerd op twee reviewstudies (Michigan), een meta-analyse van 133 studies, meerdere aanvullende reviews, een kleine biopsiestudie (n=71), een RCT over krachttraining (n=56) en een RCT over chemische peeling (n=46). Voor de algemene richting (dunner wordende huid) is het bewijs solide; voor de interventies is het matig tot beperkt.