Huidcellen migreren door nauwe ruimtes via van-gedaante-wisselen in het lab
Als een wond geneest, moeten huidcellen door nauwe spleten kruipen. Hoe doen ze dat zonder schade aan te richten?
Onderzoekers bouwden in het lab een systeem om dit te bestuderen. Ze plaatsten huidcellen (keratinocyten, de meest voorkomende celsoort in de buitenste huidlaag) op een membraan met minuscule gaatjes van 3 micrometer. De studie, gepubliceerd in eLife, laat zien dat keratinocyten door zo’n smal gaatje heen kunnen bewegen door van karakter te wisselen. Ze nemen tijdelijk een andere celstaat aan (een overgang die bekend staat als epitheliaal-mesenchymale transitie, of EMT) en hervinden daarna hun oorspronkelijke eigenschappen (mesenchymaal-epitheliale transitie, of MET) aan de andere kant.
Drie compartimenten, drie celstaten
Het resultaat was een driedelig weefselmodel: stratificerende cellen boven het membraan, cellen in EMT-toestand ín de gaatjes, en een nieuw gelaagd weefsel eronder. Bij grotere gaatjes ontstond dit driedelige patroon niet. Tijdopname-opnames lieten ook zien dat de cellen niet recht doorheen bewogen, maar heen en weer schoten, in een oscillerende beweging. Twee eiwitten, Piezo1 en keratine 6, bleken een remmende rol te spelen bij het in- en uitstappen van cellen in de smalle gaatjes.
Model voor wondgenezing
Volgens de onderzoekers bootst dit labmodel sleutelkenmerken na van echte wondgenezing in de huid. Niet-kankercellen kunnen dus ook door nauwe ruimtes bewegen via EMT, iets wat eerder vooral bij kankercellen was onderzocht. Of dit precies zo verloopt bij wondgenezing in een levend organisme, is in dit onderzoek niet vastgesteld; het gaat om een experimenteel labmodel.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- epitheliaal-mesenchymale transitie huidcellen | keratinocytmigratie smal kanaal | wondgenezing celgedrag in vitro