Werkt oil pulling (mond spoelen met olie) echt?
Oil pulling heeft voorlopige aanwijzingen voor een bescheiden effect op tandvlees en plaque, maar het bewijs is nog te zwak om het als volwaardig alternatief voor chloorhexidine aan te bevelen. Als aanvulling op poetsen en flossen is het waarschijnlijk niet schadelijk, maar verwacht geen wonderen.
Oil pulling heeft een bescheiden effect op tandvlees en plaque. Een overzicht van 25 studies met in totaal ruim 1.100 deelnemers laat zien dat oil pulling de tandvleesontsteking verbetert ten opzichte van reguliere mondwaters, maar slechter scoort op plakreductie dan chloorhexidine (het standaard antiseptisch mondwater). De bewijskwaliteit is door de onderzoekers zelf beoordeeld als 'zeer laag', dus de precieze getallen zijn onzeker.
Voor slechte adem is het beeld gemengd. Een kleine studie bij jongeren met een beugel zag na 20 dagen oil pulling zelfs minder anaerobe bacteriën dan bij chloorhexidine-gebruik. Maar een systematische review van 26 studies concludeerde juist dat er onvoldoende bewijs is dat oil pulling slechte adem echt aanpakt. Beide bevindingen komen uit studies met een hoog risico op vertekening, dus trek hier nog geen harde conclusies uit.
Sesamolie lijkt binnen mondgezondheid de best onderzochte variant. In een studie bij 120 patiënten met tandvleesaandoeningen was sesamolie oil pulling even goed als chloorhexidine voor plakreductie. Bij patiënten met diabetes type 2 daalde bovendien een ontstekingsmarker (CRP) en triglyceriden in het bloed, iets wat chloorhexidine niet deed. Dit is één studie van 30 dagen, dus de betekenis op langere termijn is onbekend.
Kokosolie is populair voor oil pulling, maar de onderbouwing voor de mondgezondheid is te schaars voor conclusies. Belangrijk verschil: het eten van kokosolie verhoogt aantoonbaar het LDL-cholesterol en totaalcholesterol. Dat risico geldt niet voor spoelen en uitspugen, maar het laat zien dat kokosolie niet zonder meer 'gezond' is.
De meeste tandartsen en tandheelkundestudenten zijn sceptisch over oil pulling vanwege het gebrek aan sterk bewijs, al erkennen velen dat het voor tandvlees en adem enig potentieel heeft. Een labstudie naar een speciaal oil pulling product met etherische oliën liet veelbelovende resultaten zien bij bacteriegroei op beugels, maar de hoofdonderzoeker heeft een commercieel belang bij dat product en de studie testte geen echte patiënten.
Alle claims gebaseerd op PMID 37635453, 31710011, 41526321, 33227726, 39791569, 33689936, 41372343, 41350678. Bewijskwaliteit in de meta-analyse door GRADE beoordeeld als 'very low certainty'. Kleine steekproeven en korte looptijden domineren het veld.