Werkt echinacea echt tegen verkoudheid?
Echinacea is niet bewezen effectief tegen verkoudheid. Als je toch iets wilt proberen, heeft Echinacea purpurea (bovengrondse delen) de meeste, maar nog altijd gemengde, aanwijzingen voor vroeg gebruik bij verkoudheid.
Producten die als 'echinacea' worden verkocht, verschillen enorm van elkaar: de gebruikte plantensoort, het plantdeel (wortel of bovengronds deel) en de bereidingswijze lopen sterk uiteen. Dat maakt het al bij voorbaat lastig om studies samen te vatten, want ze onderzoeken feitelijk niet steeds hetzelfde middel.
Voor preventie, dus verkoudheid voorkomen, laat het onderzoek geen overtuigend effect zien. In een grote Cochrane-analyse van twaalf vergelijkingen was geen enkele statistisch significant. Er is wel een kleine niet-significante trend van 10 tot 20% minder verkoudheid, maar of dat in de praktijk iets oplevert is onduidelijk. Bovendien stond in een overzicht voor huisartsen echinacea niet op de lijst van middelen met bewezen werking: daarvoor komen pijnstillers, zink, neusdruppels en ipratropium in aanmerking.
Voor behandeling, dus verkoudheid korter maken als je al ziek bent, zijn de resultaten tegenstrijdig. Eén meta-analyse berekende een verkorting van gemiddeld 1,4 dag, maar een strengere Cochrane-analyse vond geen consistent significant effect. Alleen bij Echinacea purpurea op basis van de bovengrondse delen zijn er aanwijzingen dat vroeg beginnen mogelijk enig voordeel geeft: in meerdere trials zag dit type product een effect, al was dat ook niet in alle studies het geval.
Over veiligheid hoef je je niet erg druk te maken. Het aantal mensen dat vanwege bijwerkingen stopte, verschilde niet noemenswaardig van de placebogroep. In preventieonderzoeken viel er een kleine trend op van iets meer uitvallers bij echinacea, maar die was niet statistisch significant.
Gebaseerd op Cochrane-reviews (2006, 2014), meerdere aanvullende meta-analyses en een klinisch overzichtsartikel. De bewijsbasis is redelijk omvangrijk qua aantal studies, maar methodologisch zwak door grote productvariatie en inconsistente uitkomsten.