Nieuw hersengebied-overzicht helpt bij behandeling van Parkinson bij muizen
Een team van wetenschappers heeft de meest gedetailleerde kaart ooit gemaakt van de basale ganglia, een hersengebied dat betrokken is bij Parkinson, schizofrenie en depressie. Ze profileerden meer dan 25 miljoen cellen. De kaart biedt al eerste aanwijzingen voor nauwkeurigere behandelingen.
De basale ganglia zijn een diepgelegen groep hersenknooppunten die een centrale rol spelen bij beweging en gedrag. Verstoringen in dit gebied hangen samen met een breed scala aan aandoeningen. Met behulp van een grootschalige wetenschappelijke samenwerking slaagden de onderzoekers erin een nauwkeurige cellenlijst op te stellen: welke celtypen aanwezig zijn en hoe ze georganiseerd zijn.
Nieuw celtype gevonden bij schizofrenie
Bij het analyseren van de celsamenstelling ontdekten de wetenschappers een nieuw type hersencel dat mogelijk een rol speelt bij schizofrenie. Ze identificeerden ook celtypen die samenhangen met depressie, bipolaire stoornis en posttraumatische stressstoornis. Dit soort bevindingen biedt aanknopingspunten voor therapieën die gerichter kunnen ingrijpen.
Hoe preciezer de kaart, hoe selectiever een behandeling kan zijn. Dat is van belang omdat brede ingrepen in de basale ganglia ongewenste bijwerkingen kunnen veroorzaken.
Gentherapie werkt selectiever bij muizen
In muizen met de ziekte van Parkinson testten de onderzoekers een gentherapie gericht op een specifieke groep cellen in de basale ganglia (een hersengebied dat beweging aanstuurt). Die gerichte aanpak werkte even goed als een bredere aanpak, maar was veiliger. Het gaat nog om vroeg dieronderzoek en het is nog niet bekend of dezelfde bevindingen bij mensen gelden.
De resultaten wijzen op een groeiend vermogen om hersenbehandelingen preciezer af te stemmen op specifieke celtypen. Of en wanneer dit leidt tot nieuwe behandelingen voor mensen, blijft voorlopig onbekend.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- basale ganglia celtypen atlas
- gentherapie Parkinson hersengebied
- single-cell profilering neuronen