Welke supplementen zijn riskant bij nierschade?
Ja, meerdere supplementen zijn aantoonbaar riskant bij nierschade. Kruidenpreparaten (met name die met aristolochiczuur), germaniumsupplementen en hoge doses vitamine D of C springen er het meest uit; heb je al nierproblemen, bespreek dan elk supplement met je arts.
Kruidenpreparaten met aristolochiczuur, een stof die voorkomt in bepaalde Chinese kruidenmiddelen, zijn de meest onderbouwde veroorzakers van nierschade. De schade is ernstig, soms permanent, en kan leiden tot volledig nierfalen. Kruidenpreparaten in het algemeen vormen ook een breed risico: vervuiling met zware metalen, verkeerde etikettering of directe planttoxinen kunnen acuut nierfalen, nierstenen of chronische littekenweefsels in de nier veroorzaken. Bij mensen met al bestaande nierschade komen daar gevaarlijk hoge kaliumspiegels en bloeddrukstijgingen bij.
Germaniumsupplementen, die soms worden verkocht als immuunversterkers, hebben bij achttien gedocumenteerde mensen ernstig nierfalen veroorzaakt, onder wie twee zijn overleden. Na stoppen verbeterde de nierfunctie niet volledig. Dit is een supplement zonder aangetoond voordeel en met ernstige risico's; vermijden is de enige logische keuze.
Te hoge doses vitamine D kunnen via een ophoping van calcium in het lichaam nierschade veroorzaken. Dit geldt niet voor normale suppletie, maar bij langdurig gebruik van sterk gedoseerde preparaten (in de categorie hypervitaminose) is het risico reëel. Hoge doses vitamine C vormen een vergelijkbaar risico, met name als je nieren al niet optimaal werken.
Creatinesupplementen liggen genuanceerder. Ze verhogen tijdelijk een bloedwaarde (serumcreatinine) die artsen ook gebruiken om nierfunctie te meten, waardoor ten onrechte het beeld van nierschade kan ontstaan. Bij gezonde mensen is dat waarschijnlijk een meetverstoring, geen echte schade. Bij mensen met al bestaande nierschade of bij gebruik van medicijnen die de nieren belasten, wordt creatine echter afgeraden, want dan zijn wel complicaties beschreven. Amygdaline, ook wel verkocht als 'vitamine B17', heeft ook toxisch potentieel voor de nieren, maar is minder goed onderzocht.
Bij acute nierschade geldt bovendien dat elk supplement, ook ogenschijnlijk onschuldige vitaminen en mineralen, het evenwicht in het lichaam kan verstoren. Zowel tekorten als overschotten zijn bij ernstig verminderde nierfunctie gevaarlijk. Wie nierschade heeft, doet er goed aan suppletie altijd eerst met een arts of apotheker te bespreken.
Dit antwoord steunt op meerdere overzichtsartikelen, waaronder nephrologische en toxicologische overzichten. Het bewijs voor aristolochiczuur en kruidenpreparaten is het sterkst; voor germanium zijn achttien gevallen goed gedocumenteerd. Voor creatine, vitamine C en vitamine D gaat het om een smaller bewijsgeheel; voor amygdaline is het bewijs het dunst en zijn er geen grote aantallen beschreven gevallen.
Is periodiek vasten veilig tijdens de zwangerschap?
Voor gezonde zwangere vrouwen lijkt vasten de grote risico's zoals vroeggeboorte of te laag geboortegewicht niet te verhogen, maar vermoeidheid en uitdroging zijn reële klachten. Heb je diabetes of zit je vroeg in je zwangerschap, bespreek het vasten dan eerst met je arts.
Kun je microplastics uit je bloedvaten verwijderen?
Er is nog te weinig onderzoek om deze vraag te beantwoorden.
Werkt de Wim Hof-methode echt?
De fysiologische mechanismen achter de Wim Hof-ademtechniek werken eerder tegen je dan voor je bij koude: hyperventilatie verstoort de CO2-balans en onderdrukt de lichaamseigen bescherming, wat de kerntemperatuur juist sneller laat dalen.