Hoe erg zijn microplastics in je lichaam voor je gezondheid?

Microplastics zijn inmiddels letterlijk overal in het menselijk lichaam aangetoond: in bloed, urine, ontlasting, longweefsel, moedermelk, sperma en de placenta. Blootstelling verloopt via eten, drinken en inademen. Dat ze er zitten, staat vast. Of en hoe erg ze schade aanrichten, is een stuk minder zeker.

In cel- en dieronderzoek is het beeld zorgelijk. Microplastics kunnen ontsteking, oxidatieve stress (een soort roestproces in cellen) en DNA-schade uitlokken. Het immuunsysteem kan plastic deeltjes niet goed opruimen, waardoor lage, slepende ontsteking kan ontstaan. Hoeveel schade dit oplevert bij de hoeveelheden die mensen gewoonlijk binnenkrijgen, is nog niet bekend.

Drie specifieke gebieden verdienen extra aandacht. Ten eerste de darmen: microplastics hopen zich op in het maagdarmkanaal en verstoren de bacteriebalans, wat in dieronderzoek aan darmontsteking werd gelinkt. Ten tweede de longen: ingeademde deeltjes worden in verband gebracht met verminderde longfunctie en chronische longontsteking, maar menselijke gegevens zijn schaars. Ten derde de vruchtbaarheid van mannen: dieronderzoek suggereert dat spermawaliteit achteruitgaat bij blootstelling. Enige menselijke observationele data bestaan, maar zijn nog te beperkt voor harde uitspraken.

De meest zorgwekkende vragen, zoals kankerrisico, effecten op ongeboren kinderen en neurologische klachten, zijn nu puur hypothetisch. Er zijn theoretische mechanismen, maar geen solide menselijke studies die een oorzakelijk verband aantonen. Dat is geen geruststellende conclusie; het zegt eerder dat het onderzoek hiernaar nog te weinig ver is voor betrouwbare antwoorden.

Wil je je blootstelling beperken, dan zijn de meest praktische stappen: minder eten en drinken uit plastic verpakkingen (zeker niet verhitten in plastic), kraanwater of gefilterd water boven flessenwater verkiezen en zo min mogelijk synthetische textielstof in huis te verspreiden via de droger of wasmachine.