Verouderen je nieren op een andere snelheid dan je lever?
De nier veroudert meetbaar en voorspelbaar, maar of dat sneller gaat dan de lever valt op basis van het beschikbare onderzoek niet te zeggen. Als je je zorgen maakt over je nierfunctie op oudere leeftijd, weet dan dat een lage uitslag op een standaardtest lang niet altijd ziekte betekent.
De nier veroudert op een meetbare, goed gedocumenteerde manier. De filterfunctie daalt gemiddeld met 6,3 ml/min per 1,73 m² lichaamsoppervlak per tien jaar bij gezonde mensen. Tegelijk krimpt de buitenste laag van de nier, neemt het aantal werkende filterbolletjes af en treden er littekens op in het weefsel. Dit is een universeel en voorspelbaar patroon, aangetoond in meerdere studies bij zorgvuldig geselecteerde gezonde nierdonoren.
Dat de nierfunctie daalt betekent trouwens niet automatisch dat iemand ziek is. Veelgebruikte formules om de nierfunctie te berekenen onderschatten die functie bij ouderen met 16 tot 25 procent. Hierdoor krijgen sommige gezonde ouderen ten onrechte het stempel 'chronische nierziekte'. De grens tussen normaal verouderen en echte ziekte is bij de nier dus dunner dan de cijfers soms doen vermoeden.
De lever veroudert ook, maar over hoe snel dat gaat is veel minder te zeggen. Wat bekend is: de lever bouwt geneesmiddelen op oudere leeftijd minder goed af. Maar de beschikbare studies geven hier geen concrete getallen bij. Een directe vergelijking van de verouderingssnelheid van nier en lever is dan ook niet mogelijk op basis van het huidige onderzoek.
Wat verder opvalt bij de nier: de dagelijkse functie kan op hogere leeftijd nog redelijk zijn, maar de reservecapaciteit is kleiner. Bij een acute ziekte of blootstelling aan schadelijke stoffen is de oudere nier daardoor kwetsbaarder dan een jongere nier. Dit gegeven is klinisch relevant, maar zegt nog niets over hoe de lever zich in dezelfde situatie houdt.
Nierveroudering is uitgebreid beschreven en deels gekwantificeerd (PMID 26709059, 28790143, 34343996, 28339347, 8866401, 24642796). Leververoudering wordt slechts zijdelings aangestipt zonder vergelijkbare cijfers (PMID 26315630, 14678335). Een directe vergelijking van de verouderingssnelheid van beide organen ontbreekt in de aangeleverde bronnen volledig.