Verhogen GLP-1-agonisten het risico op galstenen en pancreatitis?
GLP-1-agonisten verhogen de kans op galstenen meetbaar, maar het risico op pancreatitis lijkt in de grotere studies niet toe te nemen. Heb je al galstenen of eerder pancreatitis gehad, bespreek dit dan expliciet met je arts.
Galstenen komen vaker voor bij mensen die GLP-1-agonisten gebruiken. Meerdere grote onderzoeken zien dit patroon consistent: 30% hogere kans op galstenen vergeleken met andere middelen, 15% meer galziekten vergeleken met SGLT2-remmers, en na twee tot drie jaar gebruik tot 44% meer galstenen bij mensen met diabetes type 2. Semaglutide en dulaglutide lijken meer galsteenvorming te geven dan liraglutide en exenatide. In absolute termen gaat het om minder dan één extra geval per 1.000 behandeljaren, maar na drie jaar gebruik stijgt ook het risico op galblaasontsteking en galblaasverwijdering meetbaar.
Voor pancreatitis (alvleesklierontsteking) is het beeld anders. Een analyse van meer dan honderd gerandomiseerde trials liet geen significant verhoogd risico zien. Een grote Deense studie met ruim 12.000 pancreatitispatiënten vond evenmin een verhoogd risico, en een onderzoek met meer dan 1,2 miljoen patiënten dat GLP-1-agonisten vergeleek met SGLT2-remmers zag ook geen verschil. Een vroeg Amerikaans onderzoek vond destijds wel een verhoogd risico, maar dat was een observationeel onderzoek waarbij verstorende factoren zoals obesitas, galstenen en alcoholgebruik de resultaten waarschijnlijk vertekend hebben.
Een opvallende bevinding: bij mensen die ondanks GLP-1-gebruik toch pancreatitis kregen, verliep die pancreatitis minder zwaar. De kans op een gecompliceerd beloop was meer dan twee keer lager in de GLP-1-groep, en ook overlijden aan pancreatitis kwam minder voor. Dit is nog niet verklaard en vraagt bevestiging.
Niet iedereen loopt evenveel risico. Bij mensen die GLP-1-agonisten gebruikten voor obesitas bleek een voorgeschiedenis van galstenen of eerder doorgemaakte pancreatitis het risico op pancreatitis flink te verhogen (respectievelijk circa drie- en vijfvoud). Ook hart- en vaatziekte en roken verhoogden het risico. Heb je deze risicofactoren, dan is het verstandig dit met je arts te bespreken voordat je met GLP-1-therapie begint. Tirzepatide, een combinatiemiddel dat ook op een ander hormoon werkt, liet een bijna tweevoudig verhoogd risico op galziekten zien ten opzichte van placebo, maar niet ten opzichte van andere GLP-1-agonisten.
Het galstenenbewijs rust op meerdere grote onderzoeken, waaronder analyses van honderd-plus gerandomiseerde trials en studies met meer dan een miljoen patiënten, wat de bevinding geloofwaardig maakt. Het pancreatitisbewijs is opvallend consistent negatief in de grotere en beter opgezette studies; het vroege positieve signaal uit 2013 staat tegenover meerdere latere, grotere onderzoeken die geen effect zien. De bevinding dat pancreatitis minder ernstig verloopt bij GLP-1-gebruik is voorlopig en komt uit één retrospectief onderzoek. De risicofactoranalyse bij obesitaspatiënten is gebaseerd op een relatief kleine groep en vraagt bevestiging.
Welke supplementen zijn riskant bij nierschade?
Ja, meerdere supplementen zijn aantoonbaar riskant bij nierschade. Kruidenpreparaten (met name die met aristolochiczuur), germaniumsupplementen en hoge doses vitamine D of C springen er het meest uit; heb je al nierproblemen, bespreek dan elk supplement met je arts.
Hoe erg zijn microplastics in je lichaam voor je gezondheid?
Microplastics zitten aantoonbaar in je lichaam en zijn in lab- en dieronderzoek gekoppeld aan ontsteking en orgaanschade, maar hoe schadelijk gewone dagelijkse blootstelling echt is voor mensen, weten we nog niet. Beperk je blootstelling zoveel je kunt, maar raak niet in paniek: de echte omvang is nog onbekend.
Hoe herken je tandvleesrecessie vroeg en welke gewoonten kunnen het probleem onbedoeld verergeren?
Vroege tandvleesrecessie herken je vaak pas bij de tandarts, niet thuis. Agressief poetsen, ontsteking en roken zijn de gewoonten die het meest concreet iets te verbeteren bieden.
Wat helpt tegen artrose (gewrichtsslijtage)?
Bewegen, eventueel afvallen bij overgewicht, en een ontstekingsremmende gel op de knie hebben de sterkste onderbouwing; bespreek pijnmedicatie in pilvorm altijd met je arts vanwege de bijwerkingen.
Kan stamceltherapie ALS afremmen?
Stamceltherapie is bij ALS-patiënten nog niet bewezen werkzaam; de methode lijkt veilig uitvoerbaar, maar of het de ziekte afremt, weet niemand op dit moment.