Wat weten we over berberinepleisters?

Berberinepleisters bestaan in veel vormen: hydrogels, nanovezelmembranen, micronaalden-patches en gels met vetblaasjes. Wat ze gemeen hebben, is dat ze berberine (een plantaardig alkaloïde) rechtstreeks via de huid willen afleveren, zodat de stof op de plek van de klacht werkt zonder de darmen te passeren. In laboratoriumtests geeft een hydrogel-pleister op basis van cellulose in 24 uur meer dan 100 microgram berberine per vierkante centimeter af door kunstmatige huid, en dat zonder schade aan huidcellen.

Voor wondzorg laten labproeven zien dat een berberine-nanovezelmembraan bloed sneller opneemt en stolling bevordert dan gewone gaas, en dat het breed werkzaam is tegen bacteriën. Een hydrogel op basis van carboxymethylcellulose verminderde in celkweek oxidatieve stress en overmatige celgroei die chronische wonden kunnen remmen, met zo'n 25% minder ongewenste celgroei.

Bij huidziekten als psoriasis en eczeem komen de signalen uit muisstudies. Een berberine-hydrogel verlaagde bij muizen met kunstmatig opgewekt eczeem de roodheid, korstvorming en kenmerkende ontstekingsstoffen, en verbeterde de huidbarrière. Voor psoriasis werd een combinatie van berberine en mangiferin in een zelfvormende gel getest: die werkte beter dan elk van de stoffen apart, mede doordat het een specifiek immuunproces (waarbij afweercellen schadelijke netten uitwerpen) leek te remmen. Een micronaalden-systeem dat geïnspireerd is op traditioneel cuppen bracht berberine efficiënter door de huid en verminderde ontsteking in lab- en dierproeven.

Voor gewrichtsklachten testten onderzoekers een micronaalden-patch met berberine en sinomenine bij muizen met reumatoïde artritis: de combinatie verminderde ontsteking en ongewenste bloedvatvorming in de gewrichten beter dan één stof alleen. Een andere gel met berberine in vetblaasjes verminderde bij dieren kraakbeenafbraak bij artritis zonder lever- of nierschade. Dit zijn interessante veiligheidssignalen, maar ze zijn nog niet bij mensen bevestigd.

Al deze bevindingen komen uitsluitend uit laboratorium- en dieronderzoek. Er zijn nog geen klinische tests bij mensen gedaan. Of de pleisters veilig en effectief zijn bij mensen, en welk type het beste werkt voor welke klacht, is dan ook niet bekend. Dit is een actief onderzoeksgebied, maar voor praktisch gebruik is het nog veel te vroeg.