Doet spermidine echt iets tegen veroudering?

Spermidine verlengt de levensduur in gist, wormen, vruchtenvliegen en muizen. Dit is aangetoond via meerdere onafhankelijke experimenten, zowel door de stof toe te dienen als door de aanmaak genetisch te blokkeren. Het mechanisme draait grotendeels om autofagie: het celreinigingsproces waarbij cellen beschadigd materiaal opruimen. Zonder spermidine valt dit proces grotendeels weg, ook als je vast of calorieën beperkt. Spermidine is daarmee een onmisbare schakel in de manier waarop vasten de levensduur verlengt.

Voor het hart zijn er aanwijzingen uit muisstudies dat spermidine beschermend werkt. Bevolkingsonderzoek bij mensen laat zien dat mensen die via hun voeding meer spermidine binnenkrijgen, minder vaak aan hart- en vaatziekten overlijden. Dit is een samenhang, geen bewijs dat spermidine de oorzaak is.

Voor de hersenen geldt een vergelijkbaar beeld. Een grote prospectieve studie vond dat mensen met een hogere voedingsinname van spermidine minder vaak cognitieve stoornissen kregen. Bij verouderde muizen verbeterde het ruimtelijk leren en de werking van mitochondria in het geheugencentrum van de hersenen. Ook hier geldt: oorzakelijk bewijs bij mensen is er nog niet.

Het grote voorbehoud is dat er nog geen afgeronde grote klinische trial bij mensen is. Al het menselijke bewijs is observationeel: wie meer spermidine eet via voeding, doet het beter op bepaalde uitkomsten, maar dat kan ook komen doordat zulke mensen sowieso gezonder leven. Klinische trials zijn nog gaande. Bovendien hebben meerdere hoofdonderzoekers op dit terrein financiële belangen in bedrijven die spermidine-producten verkopen. Dat maakt onafhankelijke bevestiging extra belangrijk.

In de EU is spermidine als supplement alleen toegelaten in een specifieke vorm: tarwekiemextract, met een maximum van circa 6 mg spermidine per dag. Dit is een zogeheten novel-food-toelating, wat betekent dat andere bronnen of hogere doses in de EU niet zijn toegestaan. Wie een supplement overweegt, doet er goed aan te controleren of het product aan deze voorwaarden voldoet. Producten die buiten deze kaders vallen, zijn in de EU formeel niet toegelaten.

Wil je je inname via voeding verhogen, dan zit spermidine van nature in tarwekiemen, rijpe kazen, paddenstoelen en peulvruchten. Of een supplement boven een gevarieerde voeding iets extra's doet bij gezonde mensen, is op dit moment niet bewezen.