Wat is inflammaging?

Inflammaging is een chronische, systemische en laaggradige ontstekingstoestand die samenhangt met het normale verouderingsproces bij zoogdieren, waaronder mensen. De term is een samentrekking van 'inflammation' (ontsteking) en 'aging' (veroudering). Het bijzondere is dat deze ontsteking lange tijd geen merkbare klachten geeft, maar ondertussen wel het verouderingsproces aandrijft en het risico op ziekte en vroeg overlijden bij ouderen verhoogt. Inflammaging wordt beschouwd als een van de centrale mechanismen achter biologisch verouderen.

Een belangrijk deel van inflammaging ontstaat doordat cellen op hogere leeftijd minder goed hun eigen afval kunnen opruimen. Dit proces heet autofagie. Als dat opruimmechanisme tekortschiet, hopen beschadigde eiwitten zich op, gaan de energiefabriekjes in de cel (mitochondriën) slechter functioneren en neemt oxidatieve stress toe. Al deze verstoringen wakkeren de laaggradige ontsteking verder aan, waardoor een zichzelf versterkende cyclus ontstaat.

Inflammaging is geassocieerd met een verhoogd risico op veel veelvoorkomende ouderdomsziekten, zoals hart- en vaatziekten, suikerziekte type 2 en kanker. Ook draagt het bij aan sarcopenie, het verlies van spiermassa en spierkracht dat ouderen kwetsbaar en minder mobiel maakt. Daarnaast is er beperkt bewijs dat inflammaging via de veroudering van kraakbeencellen (een proces genaamd 'chondrosenescence') de ontwikkeling en voortgang van artrose kan versnellen.

Het is belangrijk te benadrukken dat de precieze oorzakelijke rol van inflammaging bij de meeste ouderdomsziekten nog niet volledig is opgehelderd. De meeste verbanden zijn vooralsnog associatief: we zien dat inflammaging en die ziekten samen voorkomen, maar het is niet altijd bewezen dat de ontsteking de directe oorzaak is. Bovendien ontbreekt er nog een gestandaardiseerde methode om inflammaging betrouwbaar te meten in de klinische praktijk.

Op het gebied van voeding is er enig bewijs dat bepaalde voedingsvezels, met name inuline en resistente zetmeel, op korte termijn ontstekingsremmende effecten hebben die mogelijk relevant zijn voor inflammaging. Voor andere vezels zoals pectinen, bèta-glucanen en psyllium zijn de resultaten minder overtuigend. Omdat studies sterk van elkaar verschillen, kunnen nog geen eenduidige voedingsaanbevelingen worden gedaan op basis van het huidige bewijs.