Eicellen overleven bijna een jaar in slapende toestand bij muizen
Eicellen kunnen veel langer actief overleven dan gedacht, door hun stofwisseling sterk te vertragen. Dat ontdekten onderzoekers bij muizen, en het heeft mogelijk gevolgen voor ons begrip van vrouwelijke vruchtbaarheid en veroudering.
Vrouwen worden geboren met een vaste voorraad eicellen. Die voorraad slinkt gedurende het leven, en als de meeste eicellen op zijn, begint de overgang. Maar hoe lang een eicel actief kan ‘wachten’ voordat ze gebruikt of verloren gaat, was onduidelijk. Onderzoekers publiceerden in het tijdschrift Nature Aging dat de studie laat zien hoe eicellen in muizen bijna een jaar kunnen aanhouden binnen zogenoemde secundaire follikels. Ze doen dat door de aanmaak van eiwitten en hun energieverbruik sterk terug te schroeven.
Vertraagde biologie als overlevingsstrategie
Een follikel is de kleine blaas in de eierstok die een eicel omhult en beschermt. Wanneer een follikel ‘geactiveerd’ wordt, begint de eicel te rijpen. Wat de onderzoekers ontdekten, is dat geactiveerde eicellen toch in een toestand van verlaagde biologische activiteit kunnen blijven zitten, in plaats van meteen verder te rijpen of verloren te gaan. Dit lijkt een manier te zijn waarop de voorraad langer bewaard blijft.
Wat dit betekent voor vruchtbaarheid en veroudering
Volgens de auteurs biedt een beter begrip van dit mechanisme aanknopingspunten voor onderzoek naar hoe en wanneer follikels verloren gaan bij vrouwen. Dat raakt direct aan het tempo van de reproductieve veroudering. De studie is gedaan bij muizen; of hetzelfde mechanisme bij mensen werkt, blijkt niet uit de brontekst. De auteurs noemen het een beschouwing (News & Views) bij een afzonderlijk gepubliceerde studie van Liang et al. in hetzelfde tijdschrift.
Zoektermen om verder te zoeken: ovariumfollikel activering, reproductieve veroudering eierstok, oocyt metabole rust