Kan je HbA1c ook te laag zijn?
Een HbA1c onder de 5,0% hangt samen met een verhoogd sterfterisico bij mensen zonder diabetes, al is dat waarschijnlijk een signaal van een onderliggende aandoening. Laat een opvallend lage waarde altijd uitzoeken door je arts.
HbA1c is een maat voor hoe hoog je bloedsuiker de afgelopen twee tot drie maanden gemiddeld was. De meeste aandacht gaat naar te hoge waarden, maar een studie onder mensen zonder diabetes laat zien dat ook een heel lage waarde (onder de 5,0%) samenhangt met een hoger sterfterisico. Vergeleken met een waarde in het middenbereik (5,0-5,7%) was dat risico op korte termijn 30% hoger en op tien jaar 12% hoger. Het gaat om een statistische samenhang, geen bewezen oorzakelijk verband. Het kan dus zijn dat een lage waarde een onderliggende aandoening weerspiegelt in plaats van zelf schade te veroorzaken.
Een aanwijzing daarvoor is het hersentraumaonderzoek. Uit een analyse van tienduizenden labresultaten bleek hersentrauma de enige aandoening waarbij HbA1c structureel lager uitviel dan bij gezonde mensen. Bij alle andere 35 onderzochte ziektebeelden was HbA1c juist verhoogd of niet afwijkend. Een laag HbA1c kan dus soms een signaal zijn dat er iets anders in het lichaam speelt.
Daarnaast kan een lage meting gewoon onbetrouwbaar zijn. Bepaalde aandoeningen of medicijnen, zoals een auto-immuunziekte in combinatie met specifieke medicijnen, kunnen de meting verstoren zodat de uitslag veel lager lijkt dan de werkelijke bloedsuiker is. In zo'n geval is een andere test, zoals fructosamine, een betere optie. Dit blijkt uit een casusrapport, dus het gaat om een zeldzame situatie, maar het laat wel zien dat een opvallend lage uitslag altijd nader bekeken verdient te worden.
Tot slot is er een observationele studie bij zwangere vrouwen die suggereert dat een laag-normaal HbA1c de bloedsuikerbuffer vermindert. Bij moeders met een HbA1c onder de 5,6% hing ernstige tandvleesontsteking samen met een anderhalf tot twee keer hogere kans op een baby met een te laag geboortegewicht. Bij moeders met een iets hogere waarde verdween dat verband. Wat dit mechanisme verklaart is nog niet duidelijk; de studie is puur observationeel en bij een specifieke Braziliaanse studiepopulatie gedaan.
Alle claims zijn gebaseerd op associationeel onderzoek (geen RCT's). De sterftecijfers komen uit één grotere studie (PMID 33378417). Het hersentraumaonderzoek is een grote laboratoriumanalyse (PMID 30905458). De vals-lage meting en de zwangerschapsbevinding zijn respectievelijk een casusrapport en een observationele studie (PMID 34611711, 34792204).