Wat doet een vetarm dieet met je testosteron?
Studies laten zien dat een vetarm dieet je testosteron licht kan verlagen, al zijn de resultaten wisselend. Wat consistenter naar voren komt: te weinig calorieën eten heeft meer invloed op je hormonen dan de hoeveelheid vet in je dieet.
Twee grote samenvattingen van de beschikbare studies geven een tegengesteld beeld. Eén analyse van zes kleine studies zag dat mannen op een vetarm dieet gemiddeld wat lagere testosteronspiegels hadden dan mannen op een vetrijker dieet. Dat gold voor totaal testosteron, vrij testosteron en testosteron in de urine. Bij mannen van Europese afkomst was het verschil iets groter. Een latere en omvangrijkere samenvatting van elf gerandomiseerde studies bij bijna 900 mensen vond echter helemaal geen significant effect van een vetarm dieet op testosteron of andere geslachtshormonen. De twee bevindingen spreken elkaar dus rechtstreeks tegen.
Een belangrijk onderscheid: het gaat niet alleen om vet versus weinig vet. Wanneer de totale calorie-inname te laag is, daalt testosteron sowieso. Meer koolhydraten eten binnen diezelfde lage inname beschermde deels tegen hormoondalingen, maar het effect op testosteron zelf was net niet statistisch aantoonbaar. Dit suggereert dat energietekort een sterkere rol speelt dan de verdeling van vetten in je dieet.
Een ketogeen dieet, waarbij juist heel weinig koolhydraten en veel vet gegeten wordt, laat wisselende effecten zien bij sportende mannen. Het hangt af van het type sport, hoeveel spiermassa iemand heeft en hoe veel calorieën er gegeten worden. Bij vrouwen met polycysteus ovariumsyndroom verlaagt het ketogeen dieet testosteron, wat in die groep juist gunstig is.
Genetisch onderzoek vond een onverwacht signaal: mensen die van nature meer suiker eten, lijken hogere niveaus van biologisch beschikbaar testosteron te hebben. De onderzoekers zijn er zelf ook verrast door en roepen op tot verder onderzoek. Voor afwijkende zaadcellen werd een verband met hogere vetinname gevonden, maar dat getal was omgeven door zo veel onzekerheid dat het nauwelijks bruikbaar is.
Dit antwoord steunt op twee grote samenvattingen van respectievelijk 6 en 11 gerandomiseerde studies, aangevuld met een kleine gerandomiseerde studie, een review over ketogene diëten (7 studies) en genetisch onderzoek. De onderzoekers achter de grootste en meest recente samenvatting benadrukken zelf dat het aantal studies klein is en dat ze de zekerheid van hun bevindingen als laag beoordelen. Dat oordeel geldt voor alle deelanalyses. De twee hoofdstudies spreken elkaar ook tegen, wat de onzekerheid verder vergroot.
Kan te weinig eten je hormonen ontregelen?
Zelfs een tijdelijk, flink calorietekort kan bij gezonde vrouwen de slaap en reproductieve hormonen ontregelen; ook de timing van je maaltijden speelt een zelfstandige rol. Als je structureel weinig eet en hormoonklachten ervaart, is dat een goede reden om je eetpatroon te heroverwegen en eventueel met een arts te bespreken.
Daalt testosteron bij mannen met de leeftijd?
Testosteron daalt bij mannen meetbaar met de leeftijd, en overgewicht en ongezonde bloedwaarden versnellen dat proces. Een bloedtest geeft je de meest betrouwbare informatie over jouw eigen situatie.
Werkt tongkat ali echt voor je testosteron?
Gebruik het niet, ook al verhoogt het je testosteron waarschijnlijk wel. De Europese voedselautoriteit EFSA vond aanwijzingen dat tongkat ali je DNA kan beschadigen, juist bij de gangbare 200 mg per dag, en het is in de EU niet toegelaten en verboden om te verkopen.
Maakt overgewicht je hormonen echt slechter?
Overgewicht verstoort de hormoonfunctie op meerdere goed gedocumenteerde manieren, en afvallen draait dat grotendeels terug. Dat maakt een gezond gewicht een van de meest concrete hefbomen voor een beter hormonaal evenwicht.
Is testosteron belangrijk voor vrouwen?
Testosteron is voor vrouwen een fysiologisch relevant hormoon, met het sterkste bewijs voor seksueel verlangen en seksuele functie. Als je klachten hebt die passen bij een laag testosterongehalte, is het de moeite waard dit met je arts te bespreken, inclusief de keuze voor toediening via de huid.