Wat doet alcohol met je darmflora?

Chronisch zwaar drinken verandert de samenstelling van de darmflora aanzienlijk. In onderzoek bij mensen met een alcoholverslaving én in muisexperimenten verschoof de verhouding tussen bacteriesoorten fors. Dat dit geen bijverschijnsel is maar een echte oorzaak, bleek toen onderzoekers de veranderde darmflora via een fecale transplantatie overbrachten op gezonde muizen: ook die kregen de verstoorde flora.

Die verschoven darmflora heeft een concreet gevolg voor je hart. Bacteriën in de verstoorde darm produceren meer van een stofje dat fenylacetylglutamine heet. Dat stofje belandt in het bloed en verstoort de calciumhuishouding in hartspiercellen, waardoor het hart minder goed ontspant. Ook de binnenwand van bloedvaten raakt erdoor ontstoken. In grote studies bij mensen is fenylacetylglutamine al langer gelinkt aan een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, en nu lijkt alcohol dus een van de oorzaken van verhoogde bloedspiegels te zijn.

Een tweede gevolg is een lekkende darmwand. Wanneer de darmflora verstoord raakt, worden de 'verbindingen' tussen darmcellen losser. Schadelijke bacterieproducten glippen dan de bloedbaan in en bereiken de lever, waar ze ontstekingen en littekenvorming veroorzaken. Dit speelt zowel bij alcoholische leverziekte als bij vetlever zonder alcoholgebruik. Bij mensen met een vetlever kunnen bepaalde darmbacteriën zelfs zelf kleine hoeveelheden alcohol aanmaken als bijproduct, wat de leverschade verder kan verergeren.

Alcohol treft ook de afbraak van zijn eigen giftige tussenstap, acetaldehyde. De lever breekt alcohol grotendeels af, maar scheidt een deel van het acetaldehyde uit via de gal, waarna darmbacteriën het verder verwerken. De darm werkt dus mee aan de ontgifting van alcohol. Als de darmflora verstoord is, werkt dat systeem minder goed, wat meer acetaldehyde in de bloedbaan kan opleveren.