Kun je dichtgeslibde bloedvaten weer schoner krijgen?
Vroege aderverkalking kan gedeeltelijk teruggaan, vooral met sterke LDL-verlaging via statines of nieuwere middelen. Hoe eerder je ingrijpt, hoe meer resultaat je kunt verwachten, dus bespreek je cholesterol- en bloeddrukwaarden met je arts.
Aderverkalking (vettige aanslag in slagaderwanden) is geen eenrichtingsweg. In de PESA-studie, waarbij ruim 3.400 deelnemers zes jaar lang werden gevolgd, kromp de plaque bij 8% van de mensen met vroege aderverkalking. Dat percentage lijkt klein, maar het bewijst dat krimpen bij mensen echt mogelijk is, niet alleen in dierenonderzoek.
De sterkste drijvers van plaquegroei zijn een te hoog LDL-cholesterol (het 'slechte' cholesterol) en een te hoge bloeddruk. Opmerkelijk is dat dit effect het grootst was bij de jongste deelnemers van 40 tot 55 jaar. Vroeg ingrijpen levert dus meer op. Bijzonder is ook dat bijna de helft van de mensen zonder klassieke risicofactoren al aderverkalking bleek te hebben, en dat LDL ook bínnen de officieel 'normale' waarden bijdroeg aan meer en uitgebreidere plaques. De huidige grenswaarden zijn mogelijk te soepel.
Statines, en dan met name in hoge doses, verminderen het vetgehalte in plaques meetbaar. Ze maken plaques ook minder gevaarlijk van samenstelling. Nieuwere middelen, PCSK9-remmers genaamd, hebben een vergelijkbaar of sterker effect op LDL-verlaging en laten in beeldvormingstudies ook plaquekrimp zien. Er is wel een belangrijk voorbehoud: de directe koppeling tussen plaquekrimp in een scan en minder hartaanvallen of beroertes in de praktijk is nog niet goed bewezen.
Hoe plaques krimpen, is deels begrepen. Immuuncellen in de vaatwand slaan vet op als LDL hoog is, maar kunnen bij voldoende LDL-verlaging ook vet afvoeren en de plaque verlaten. HDL-cholesterol ('het goede') helpt daarbij door vet uit die immuuncellen te verwijderen. Grotere, al lang bestaande plaques reageren minder goed op deze veranderingen dan vroege plaques. Ontstekingsremmende middelen kunnen ook plaque verminderen, maar het bewijs daarvoor is dunner dan voor statines en PCSK9-remmers.
Gebaseerd op de PESA-studie (3.471 deelnemers, observationeel), de YELLOW-trial (statines, beeldvormingsstudie), meerdere klinische beeldvormingstudies met statines/PCSK9-remmers, en een wiskundig model voor LDL/HDL-combinaties. De link tussen plaquekrimp op een scan en klinische uitkomsten (hartaanvallen, sterfte) is nog onvoldoende bewezen.
Kun je microplastics uit je bloedvaten verwijderen?
Er bestaat geen methode om microplastics gericht uit je bloedvaten te verwijderen, en onderzoek daarnaar is er ook niet. Wat je wel kunt doen is de dagelijkse blootstelling beperken, bijvoorbeeld via minder plastic verpakkingen en geen verhitting van voedsel in plastic.
Hoe gezond zijn mijn bloedvaten / wat is mijn vaatleeftijd?
Voor een eerste indruk van je vaatgezondheid is een ApoB-bloedtest de eenvoudigste en meest toegankelijke stap; een CAC-scan voegt het meest toe als je risico na bloedonderzoek nog onduidelijk is.
Welke voeding of supplementen houden je bloedvaten gezond?
Het Mediterraan dieet verlaagt je risico op hart- en vaatziekten het meest aantoonbaar. Losse supplementen helpen daarbij niet.
Heeft het behandelen van ontstekingen in de kransslagaders via medicijnen echt zin voor je hartgezondheid op de lange termijn?
Gerichte ontstekingsremming, met name via colchicine in lage dosering, verlaagt het risico op ernstige hartgebeurtenissen meetbaar bij mensen met kransslagaderziekte. Bespreek met je cardioloog of dit voor jou relevant is, want niet elk middel werkt en er zijn veiligheidsaspecten die zorgvuldige afweging vereisen.
Helpt traplopen echt iets voor mijn hart?
Ja, traplopen helpt echt iets voor je hart. Dagelijks zo'n 50 tot 100 treden hangt samen met minder hartinfarcten, beroertes en onregelmatige hartslagen, al is dit op basis van waarnemingsstudies, niet van experimenten.
Wat zegt een vaatleeftijdsmeting (stijfheid van je bloedvaten) over je gezondheid?
Een hoge vaatleeftijd op de meting is een serieus signaal: je risico op hart- en vaatziekten, dementie en vroegtijdig overlijden ligt aanzienlijk hoger. Bespreek het met je arts, want er zijn leefstijl- en medicamenteuze opties om de vaststijfheid te vertragen.