Zoethoutstof verlaagt slecht cholesterol via leversignaal
Een stof uit zoethoutwortel verlaagt het gehalte schadelijke vetten in het bloed. Onderzoekers ontdekten hoe dat werkt: via een receptor in de lever die normaal gesproken weinig aandacht krijgt.
Te veel van bepaalde vetten in het bloed, gebonden aan het eiwit ApoB (apolipoproteine B), verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. ApoB-bevattende lipoproteïnen transporteren vetten naar weefsels door het hele lichaam. Als er te veel van zijn, hopen ze op in de vaatwanden. Dat is een van de meest onderzochte risicofactoren voor hart- en vaatziekte wereldwijd.
Wetenschappers screenden bijna 3000 stoffen met een systeem dat ze in zebravislarven testten. Daarna viel hun oog op een stof die al eeuwen bekend is: enoxolon, afgeleid van zoethoutwortel. De studie, gepubliceerd in eLife, toonde aan dat enoxolon de ApoB-spiegels significant verlaagde, maar alleen bij dieren met een werkend gen voor de leverreceptor HNF4α (hepatocyte nuclear factor 4 alfa). Zonder dat gen had de stof geen effect.
De leverreceptor als sleutel
HNF4α is een receptor in levercellen die de aanmaak en afgifte van vetten reguleert. De bevinding dat enoxolon via dit eiwit werkt, geeft richting aan verder onderzoek. Remmers van HNF4α bleken ook de ApoB-niveaus te verlagen, wat het mechanisme bevestigt.
De onderzoekers gebruikten zebravislarven omdat die snel voortplanten en goedkoop te houden zijn. Bovendien is het ApoB-systeem bij zebravis sterk vergelijkbaar met dat bij mensen. Dat maakt zebravis een bruikbaar model voor het screenen van grote aantallen stoffen. Of enoxolon veilig en werkzaam is bij mensen, is een vraag voor toekomstig onderzoek. Dit is vooralsnog een fundamentele ontdekking die een nieuw mechanisme in kaart brengt.
Wat dit betekent voor cholesterolonderzoek
De meeste cholesterolmedicijnen richten zich op LDL-receptoren of de aanmaak van cholesterol. Een aanpak via HNF4α is een ander pad. Of het een therapeutisch relevant pad is, hangt af van vervolgstudies bij zoogdieren en mensen. Maar voor de longevity-wetenschap is de identificatie van een nieuw mechanisme dat vetniveaus verlaagt, op zichzelf interessant: hoge ApoB-spiegels hangen samen met versnelde vatveroudering.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- ApoB lipoproteïnen cardiovasculair risico
- HNF4α leverreceptor vetregulatie
- fenotypische geneesmiddelenscreening zebravis