Kan je knijpkracht voorspellen hoe lang je leeft?

Knijpkracht is verrassend sterk verbonden met hoe lang je leeft. In een internationale studie onder bijna 140.000 mensen uit 17 landen bleek dat elke 5 kg lagere knijpkracht het risico op overlijden met circa 16% verhoogde. In die studie was knijpkracht zelfs een betere voorspeller van overlijden dan bloeddruk. Een aparte Britse studie onder meer dan 500.000 deelnemers bevestigde dat: vrouwen met een lage knijpkracht hadden tot 20% meer kans op overlijden in de zeven jaar daarna.

Het verband is breder dan alleen vroeg sterven. Een lage knijpkracht hangt ook samen met een hogere kans op overlijden door hart- en vaatziekten en longaandoeningen zoals COPD. Het verband met kankersterfte is zwakker en geldt niet voor alle kankersoorten.

Er is wel een belangrijke nuancering. In een Braziliaanse studie was knijpkracht op zichzelf geen statistisch significante voorspeller van overlijden. Wel was spiervermogen, dat is kracht gecombineerd met bewegingssnelheid, dat wél sterk: mensen in de laagste groep hadden bijna zes keer zo veel kans om te overlijden als mensen in de hoogste groep. Knijpkracht geeft dus een deel van het plaatje, maar niet alles.

Naast sterfte voorspelt knijpkracht ook andere problemen: lichamelijke beperkingen, botbreuken, cognitieve achteruitgang en ziekenhuiscomplicaties, vooral op oudere leeftijd. Normaalwaarden zijn overigens persoonsgebonden. Mannen pieken rond de 51 kg (eind twintig tot eind dertig), vrouwen rond de 31 kg. Daarna daalt de kracht geleidelijk. Op je tachtigste heeft ongeveer een kwart van de bevolking een knijpkracht die als zwak wordt beschouwd.

Belangrijk om te beseffen: al deze verbanden zijn associatief. Knijpkracht meet hoe fit je lichaam er op dit moment voor staat, maar het is geen directe oorzaak van vroeg sterven. Iemand met een chronische ziekte of slechte algehele gezondheid heeft doorgaans ook een lagere knijpkracht. Of het verbeteren van je knijpkracht zelf de levensduur verlengt, is met deze studies niet te zeggen.