Bewegen beschermt eierstokken via hormoon uit vetweefsel
Lichaamsbeweging vertraagt de veroudering van eierstokken bij muizen. Niet direct, maar via een hormoon dat vetcellen aanmaken: adiponectine. Dat suggereert dat je reproductieve gezondheid en je bredere veroudering via dezelfde weg lopen.
De eierstokken verouderen sneller dan de meeste organen. Daarmee daalt het aantal primordiale follikels, de slapende voorraad onrijpe eicellen waarmee je wordt geboren. Is die voorraad op, dan stopt de vruchtbaarheid. Maar eierstokveroudering heeft ook gevolgen voor het brein, de botten, de spieren en het hart, via hormonale veranderingen die veel verder gaan dan de menopauze zelf.
De auteurs van de studie, gepubliceerd in Nature Aging, analyseerden gegevens van meer dan 150.000 vrouwen. Postmenopauzale vrouwen bleken minder lichamelijk actief dan premenopauzale vrouwen. Die correlatie kan meerdere oorzaken hebben, maar de onderzoekers stelden de hypothese dat eierstokveroudering zelf een rol speelt bij die afname.
Een maand lopen op de loopband verandert de eierstokken
Om het causale verband te testen, lieten ze volwassen vrouwelijke muizen een maand lang trainen op een loopband. Die muizen hadden daarna meer primordiale follikels dan de controlegroep. Ook AMH, een maatstaf voor de eierstokken, was hoger, net als de niveaus van groeifactoren die door de eicellen worden aangemaakt.
Het sleutelmolecuul bleek adiponectine, een hormoon dat vetweefsel produceert en dat de insulinegevoeligheid verbetert en ontstekingen remt. Adiponectine nam toe na de training. In verouderende eierstokken van modeldieren is de expressie van adiponectine juist verlaagd. Toen de onderzoekers de adiponectine-receptoren farmacologisch activeerden (zonder sport), verlengde dat de reproductieve periode van de muizen.
Breder dan vruchtbaarheid
Voorlopig zijn dit muisdata. Of de bevindingen rechtstreeks gelden voor mensen, is nog niet aangetoond. Maar de link tussen beweging, adiponectine en eierstokgezondheid is voor een longevity-bril interessant, omdat adiponectine eerder ook al is gelinkt aan langer leven bij muizen en aan vertraagde veroudering van spier en brein. Het mechanisme lijkt dus te raken aan meerdere orgaanklokken tegelijk. Hormoonsuppletie verlicht overgangsklachten, maar stopt eierstokveroudering niet. Een ingrijp via het adiponectinesysteem zou dat mogelijk kunnen.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- adiponectine eierstokveroudering
- primordiale follikelreserve bewegen
- reproductieve veroudering hormoonmechanisme