Is een colonoscopie de enige manier om darmkanker vroeg op te sporen?

Nee, een colonoscopie is zeker niet de enige optie. Minstens zeven verschillende screeningsmethoden worden erkend in officiële richtlijnen, waaronder de Amerikaanse preventietaakgroep (USPSTF, 2021). De keuze hangt af van je persoonlijke situatie, voorkeur en hoe belastend je de test vindt.

De eenvoudigste en minst ingrijpende opties zijn de ontlastingstests. Een jaarlijkse FIT-test (die sporen bloed in de ontlasting detecteert) of een combinatietest die ook DNA-afwijkingen in de ontlasting opspoort zijn allebei volwaardige keuzes. Ze zijn thuis uit te voeren. Let op: als zo'n test positief uitvalt, heb je daarna alsnog een colonoscopie nodig als vervolgonderzoek.

Wil je iets beeldvormends maar minder ingrijpend dan een gewone colonoscopie? Dan bestaat er CT-colonografie, ook wel een 'virtuele colonoscopie' genoemd. Die scan maak je elke vijf jaar. Bij verdachte bevindingen moet je daarna echter nog wél een gewone colonoscopie ondergaan. Sigmoïdoscopie is een derde alternatief: een kijkonderzoek van alleen het onderste deel van de dikke darm, elke vijf jaar. Nadeel hiervan is dat afwijkingen hoger in de darm worden gemist.

Er bestaan ook bloedtests die darmkanker via een bloedmonster kunnen signaleren. Eén zo'n test is al goedgekeurd in de VS. Dit is veelbelovend voor mensen die andere tests weigeren, maar het bewijs is nog beperkt en de beschikbaarheid is vooralsnog gering. Deze tests gelden niet als eerste keuze.

Een colonoscopie elke tien jaar blijft de meest volledige methode: je kunt er tegelijk poliepen mee verwijderen, zodat ze zich niet tot kanker kunnen ontwikkelen. Dat is uniek. Maar de benodigde darmvoorbereiding schrikt mensen af, en daardoor nemen minder mensen eraan deel. De rode draad in alle richtlijnen is dan ook: de beste screeningstest is de test die jij ook echt bereid bent te doen. Screenen vanaf 45 jaar wordt aanbevolen.