Vitamine C voorkomt verkoudheid niet bij de algemene bevolking, maar verkort bij dagelijkse inname de duur en ernst licht en consistent. Bij intensief sportende mensen is het effect op voorkómen opvallend groot. Het bewijs voor dit onderscheid is stevig, maar de absolute gezondheidswinst voor de meeste mensen blijft bescheiden.
Vitamine C voorkomt een verkoudheid niet als je er gewoon elke dag een pil van slikt. Groot opgezet onderzoek in 29 trials met ruim 10.000 deelnemers laat zien dat de kans op een verkoudheid nagenoeg gelijk blijft: de risicoverhouding is 0,97, wat betekent dat er vrijwel niets verandert. Voor de doorsnee gezonde volwassene met een normale voeding geldt dat extra suppletie boven op wat je al binnenkrijgt geen meetbaar voordeel geeft.
Er is echter één groep waarbij vitamine C wel degelijk indruk maakt: mensen die blootstaan aan zware kortdurende lichamelijke inspanning, zoals marathonlopers, skiërs of militairen in extreme kou. Bij hen halveert dagelijkse vitamine C-suppletie ruwweg de kans op een verkoudheid. Dat is een consistent en opvallend groot effect, maar de onderzoeken betreffen samen slechts 598 deelnemers in 5 trials, dus het gaat om een middelmatig bewezen voordeel voor een specifieke doelgroep.
Wie vitamine C dagelijks inneemt, is bij een verkoudheid gemiddeld iets sneller beter: bij volwassenen duurt een verkoudheid zo'n 8% korter, bij kinderen zo'n 14% korter. In absolute tijd gaat het om ruwweg een halve dag. Bij kinderen die 1 tot 2 gram per dag slikken, loopt dat op tot 18% verkorting. Ook de ernst van de klachten neemt met gemiddeld 15% af bij dagelijkse inname van 1 gram of meer. Dit klinkt bescheiden, maar het effect is consistent over meerdere trials.
Vitamine C nemen nadat je al verkouden bent, dus als behandeling achteraf, werkt niet consistent aantoonbaar bij de laagste onderzochte doses van 3 tot 4 gram per dag. Twee losse trials geven een interessante aanwijzing dat een hogere dosis van 6 tot 8 gram per dag de duur merkbaar meer verkort dan de lagere doses, maar dit bewijs is te dun voor een aanbeveling. Meer onderzoek is nodig voordat hier iets hards over te zeggen is.
Wat betreft veiligheid: bij de onderzochte orale doses worden geen ernstige bijwerkingen gemeld. Dat maakt het redelijk om vitamine C individueel uit te proberen, zeker bij mensen die intensief sporten of een lage vitamine C-spiegel hebben. Bij mensen met een lage vitamine C-spiegel, ouderen of diabetici zijn er beperkte aanwijzingen dat suppletie de ontstekingsreactie gunstig kan beïnvloeden, al is dit bewijs nog klein van omvang.
Gebaseerd op meerdere systematische reviews en meta-analyses, waaronder de meest geciteerde Cochrane-analyse (PMID 23440782) en een recente update (PMID 39803741), met in totaal tienduizenden deelnemers voor het preventieve deel en kleinere aantallen voor de therapeutische vraag.