Helpt vezelrijk eten tegen verstopping als je ouder wordt?

Meer vezels eten helpt niet bij iedereen tegen verstopping, ook niet als je ouder wordt. Bij mensen met hardnekkige verstopping zonder duidelijke oorzaak zagen onderzoekers soms het omgekeerde: wie stopte met veel vezelrijke voeding had minder klachten, ging vaker naar het toilet en voelde zich minder opgeblazen. Wie bleef eten met veel vezels ervoer geen verbetering. Bij ernstigere vormen van verstopping kunnen extra vezels klachten zelfs verergeren.

Tegelijkertijd laten drie grote cohortstudies onder bijna 96.000 mensen van gemiddeld boven de zestig jaar iets opmerkelijks zien: wie het meest mediterraan of plantaardig at, had 16 tot 20% minder kans om verstopping te ontwikkelen. Groenten en noten kwamen daarin als meest beschermende onderdelen naar voren. Een westers eetpatroon of veel ontstekingsbevorderende voeding verhoogde de kans op verstopping met 22 tot 24%. Opvallend genoeg hing dit verband niet puur samen met de totale hoeveelheid vezels; het gaat om het hele eetpatroon.

Het onderscheid is dus belangrijk: een mediterraan of plantaardig voedingspatroon lijkt preventief te werken, terwijl gerichte vezelsuppletie als middel tegen bestaande verstopping gemengde resultaten geeft. Richtlijnen voor ouderen noemen vezelrijke voeding en vezelsupplementen (zoals psylliumvezels) wel als eerste stap, maar benadrukken dat je die geleidelijk moet opbouwen vanwege bijwerkingen als gas en een opgeblazen gevoel. Het werkt bij een deel van de mensen, maar zeker niet bij iedereen.

Bewegen speelt ook een rol: minder lichamelijke activiteit hangt samen met meer klachten, en revalidatieprogramma's gericht op beweging lijken te helpen. Bij ouderen spelen verder vaak meerdere factoren tegelijk mee, zoals medicijngebruik en verminderde darmmotoriek. Heb je langdurig last van verstopping en helpt aanpassing van je eetpatroon niet, dan is het verstandig het met je arts te bespreken, want extra vezels kunnen de klachten in sommige gevallen ook verergeren.