Het beperken van bloedsuikerpieken na de maaltijd lijkt zinvol, ook voor mensen zonder diabetes, al is het bewijs voor de meeste interventies nog kleinschalig. Direct na de maaltijd wandelen heeft de beste en meest praktische onderbouwing. Zoetstofdrankjes bieden geen voordeel als het eetgedrag daarna niet verandert.
Bloedsuikerpieken na de maaltijd variëren sterk tussen mensen, ook zonder diabetes. Onderzoek met continue glucosemeters bij 25 gezonde mensen laat zien dat wie glucose langzamer afbreekt, hogere pieken krijgt, en dat er ook een dag-nachtritme in bloedsuiker bestaat dat per persoon flink verschilt1. 'Normaal' bloedsuiker is dus geen vaststaande lat voor iedereen.
De interventie met de sterkste en praktisch meest toegankelijke onderbouwing is wandelen direct na de maaltijd. Een meta-analyse (116 deelnemers totaal, klein maar consistent) toonde een matig effect: wandelen zo snel mogelijk na het eten verlaagde de bloedsuikerpiek significant, met een gestandaardiseerd gemiddeld verschil van 0,55. Wandelen vóór de maaltijd had geen meetbaar effect. De studies hadden een hoog risico op vertekening, dus het bewijs is veelbelovend maar niet definitief2.
Van twee weken dagelijks moerbeibladthee drinken voor de maaltijd zijn er eveneens positieve aanwijzingen. In een studie bij 31 gezonde en pre-diabetische deelnemers daalde de bloedsuikervariabiliteit significant, en er traden geen bijwerkingen op zoals te lage bloedsuiker of afwijkende lever- en nierwaarden. De werkzame stof in de thee remt koolhydraatvertering. Langetermijnveiligheid is echter niet onderzocht3.
Zoetstofhoudende dranken, zoals die met aspartaam, monniksvrucht of stevia, lijken op het eerste gezicht een slimme ruil voor suikerhoudende dranken. Maar in een gecontroleerde studie at mensen bij de volgende maaltijd meer, waardoor de lagere bloedsuikerpiek volledig werd gecompenseerd. Over een periode van drie uur was er geen verschil in bloedsuiker of insuline ten opzichte van gewone suiker4. Louter overstappen op zoetstoffen heeft dus waarschijnlijk weinig zin als het eetgedrag daarna niet verandert.
Kaneel in poedervorm in water zou de bloedsuikerpiek na de maaltijd kunnen verlagen, maar dit is alleen aangetoond bij diabetespatiënten in een kleine studie (19 deelnemers) en werkte niet als capsule5. Oleuropeïne, een stof uit olijven, verlaagde de bloedsuikerpiek bij gezonde mensen, maar alleen bij een lage suikerdosis (25 gram), niet bij brood, en één auteur is verbonden aan een bedrijf dat oleuropeïne verkoopt6. Isomaltulose als suikervervanging gaf bij diabetespatiënten een statistisch significant maar bescheiden daling van de bloedsuiker 60 minuten na de maaltijd; twee van de drie auteurs zijn verbonden aan een producent van dit middel7. Al deze interventies staan te vroeg in het onderzoek om er sterke praktische aanbevelingen op te baseren, zeker voor gezonde mensen.
Dat hoge bloedsuikerpieken op de lange termijn ongunstig zijn, wordt biologisch plausibel gemaakt door onderzoek waaruit blijkt dat de insulinepiek na een maaltijd immuuncellen aanzet tot sterkere hechting aan bloedvaatwanden, zowel bij muizen als bij gezonde mensen. Wat dit op de lange termijn voor de gezondheid betekent, is uit dat onderzoek echter niet op te maken8.
Acht studies gebruikt: één meta-analyse over wandelen (n=116), één gecontroleerd onderzoek naar zoetstoffen, één kleine RCT naar kaneel (n=19), één mechanistisch onderzoek naar insuline en immuuncellen, één kleine studie naar oleuropeïne bij gezonde vrijwilligers (n=klein, commercieel belang), één observationele CGM-studie (n=25), één RCT naar moerbeibladthee (n=31), en één meta-analyse naar isomaltulose bij diabetespatiënten (commercieel belang). De meeste humane studies zijn klein; wandelen heeft de breedste onderbouwing.