Helpt het mediterraan dieet tegen ontstekingen in je lichaam?
Onderzoek laat zien dat het mediterraan dieet twee belangrijke ontstekingsmarkers in je bloed verlaagt, vooral bij mensen met een bestaande aandoening of een verhoogd risico. Bij gezonde mensen is het effect kleiner.
Het mediterraan dieet verlaagt twee goed meetbare tekenen van ontsteking in het bloed: hs-CRP (een gevoelige maatstaf voor ontstekingsactiviteit) en interleukine-6. Dat blijkt uit 33 gerandomiseerde studies met bijna 3.500 deelnemers. Het effect op interleukine-6 is het grootst bij mensen jonger dan 60 jaar, bij interventies korter dan 12 weken, en bij mensen met hart- en vaatziekten. Voor de gewone CRP-meting, en voor ontstekingsstoffen als TNF-alfa en IL-10, werd geen significant effect gevonden.
Bij gezonde mensen zonder aandoening is het effect een stuk minder duidelijk. Een analyse die specifiek naar deze groep keek, vond alleen zwakke, statistisch niet-betekenisvolle dalingen van oxidatieve stress en ontstekingsmarkers. Met andere woorden: het dieet lijkt voor mensen die al klachten hebben of een verhoogd risico lopen meer te doen dan voor mensen die al gezond zijn.
Bij ontstekingsziekten zijn er specifieke bevindingen. Bij psoriasis (een huidziekte waarbij ontsteking centraal staat) zag een kleine studie van 38 deelnemers dat 16 weken mediterraan dieet de huidafwijkingen flink verminderde: bijna de helft van de dieetgroep bereikte een klinisch relevante verbetering van 75%, tegenover niemand in de controlegroep. Bij reumatoïde artritis daalde de pijnscore gemiddeld met 9,2 mm op een schaal van 100 mm, al is dit effect bescheiden. Bij inflammatoire darmziekte (zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa) vonden onderzoekers geen significant voordeel ten opzichte van andere diëten. Voor fibromyalgie zijn er aanwijzingen voor verbetering, maar die komen uitsluitend uit kleine, niet-gerandomiseerde onderzoeken.
Per saldo: het mediterraan dieet heeft de beste onderbouwing voor het verlagen van hs-CRP en interleukine-6, zeker bij mensen met bestaande aandoeningen of een verhoogd risico. Heb je een chronische ontstekingsaandoening, dan is het zeker de moeite waard om het met je arts of diëtist te bespreken, ook omdat omega-3-rijke producten die er deel van uitmaken bij hoge doses extra effect op gewrichtsontstekingen kunnen hebben.
Dit antwoord steunt grotendeels op meerdere grote overzichten van gerandomiseerde studies, waaronder één dat 33 van zulke studies samenvatte. De onderzoekers van het overzicht over reumatoïde artritis beoordeelden alle studies als met een hoog risico op vertekening en het bewijs als van zeer lage kwaliteit. Dat is een serieuze kanttekening bij de bevindingen voor die specifieke aandoening. Voor hs-CRP en interleukine-6 is de samengevoegde basis breder en de kwaliteitsoordelen iets gunstiger, maar ook daar lopen zekerheidsbeoordelingen uiteen van hoog tot laag afhankelijk van de studie. De psoriasisbevinding komt uit één kleine studie van 38 mensen; de fibromyalgiebevindingen komen uitsluitend uit kleine, niet-gerandomiseerde onderzoeken.
Helpt een mediterraan dieet tegen buikvet?
Een mediterraan dieet helpt aantoonbaar tegen buikvet, en een polyfenolrijke variant met groene thee en walnoten lijkt dat effect meer dan te verdubbelen ten opzichte van het standaarddieet.
Leef je langer door het mediterrane dieet?
Mensen die het mediterrane dieet goed volgen, overlijden gemiddeld minder vroeg, al is een oorzakelijk verband nog niet definitief bewezen. Het sterkste signaal zit bij ouderen en bij hart- en vaatziekten, en het dieet is sowieso veilig en breed toepasbaar.
Helpen plantaardige voedingsmiddelen je cholesterol te verlagen?
Meerdere plantaardige voedingsmiddelen verlagen LDL-cholesterol aantoonbaar, met de sterkste effecten voor plantensterolen, oplosbare vezels en het Portfolio-dieet. Wie het meeste effect wil, combineert die drie.
Kan je diabetes type 2 voorkomen met gezond eten?
Gezond eten, zeker in combinatie met meer bewegen, verlaagt de kans op diabetes type 2 aantoonbaar, en het effect kan oplopen tot bijna de helft minder risico bij mensen met een al verhoogde bloedsuiker. Een dieet met veel groenten, fruit, peulvruchten en volkoren granen geeft de sterkste onderbouwing.
Helpt vezelrijk eten tegen verstopping als je ouder wordt?
Meer vezels eten helpt tegen verstopping bij ouderen, maar het totale eetpatroon telt minstens zo zwaar als de vezelgrammen alleen. Drink bij vezelsupplementen altijd voldoende water, en raadpleeg je arts als je medicijnen gebruikt of weinig kunt drinken.
Helpt minder eten je langer te leven?
Bij proefdieren is het effect op levensduur goed aangetoond, maar bij gezonde mensen ontbreekt direct bewijs. Een matig en houdbaar eetpatroon is verstandiger dan extreme restrictie; bespreek grote veranderingen in je eetpatroon met een diëtist of arts.