Leef je langer door het mediterrane dieet?

Mensen die het mediterrane dieet goed volgen, sterven minder vaak vroeg. In een Grieks cohort van ruim 22.000 volwassenen hing elke twee punten hogere dieettrouw op een 10-puntsschaal samen met 25% lagere kans op overlijden. De sterfte door hartziekten lag 33% lager, door kanker 24% lager. Het gaat om observationeel onderzoek, dus een direct oorzakelijk verband is hiermee niet bewezen. Leefstijl, inkomen en algemene gezondheid kunnen de cijfers kleuren¹.

Het sterkste bewijs geldt voor hart- en vaatziekten en bijbehorende risicofactoren zoals hoge bloeddruk, slechte bloedvetten en overgewicht. Zowel observationele studies als interventiestudies vinden hier een gunstig effect. Dat maakt een oorzakelijk verband aannemelijker dan bij andere uitkomsten. Voor wie hart- en vaatziekten wil voorkomen of risicofactoren wil verbeteren, is dit het best onderbouwde voedingspatroon dat er nu is^2,3.

Voor type 2 diabetes zijn er positieve aanwijzingen: minder kans op het krijgen ervan, en betere bloedsuikerregulatie als je het al hebt. Voor cognitieve achteruitgang en de ziekte van Alzheimer zijn er observationele signalen, maar die zijn nog niet sterk genoeg om een oorzakelijk verband te ondersteunen^2,3,4.

Combineer je het mediterrane dieet met voldoende bewegen en niet roken, dan laten grote cohortstudies een 8 tot 10 jaar langere ziektevrije levensverwachting zien. De afzonderlijke bijdrage van het dieet is daarin niet losgemaakt van de andere factoren. Dat getal is dus niet puur op rekening van het dieet te schrijven⁵.

De zogeheten Blue Zones, zoals Sardinië en Ikaria, worden vaak aangehaald als bewijs voor levensverlenging door dit dieet. Onderzoekers waarschuwen echter dat de voedingspatronen daar niet eenduidig zijn en door de tijd veranderen. Sociale verbinding, beweging en genetica spelen er waarschijnlijk ook een grote rol. Dat het dieet alléén verantwoordelijk is voor de hoge leeftijden in die regio's, is onvoldoende aangetoond⁶.