Helpt gefermenteerd voedsel zoals yoghurt, kefir en zuurkool je darmflora?
Gefermenteerde voeding, en dan vooral kefir en yoghurt, heeft de beste klinische onderbouwing voor een positief effect op de darmflora. Voeg ook andere gefermenteerde producten gerust toe aan je eetpatroon, maar weet dat voor veel ervan nog geen goede studies bij mensen bestaan.
Gefermenteerde voeding zoals yoghurt, kefir en zuurkool heeft echte voordelen voor je darmflora, maar het bewijs verschilt sterk per product. De sterkste aanwijzing komt uit een gerandomiseerde studie bij gezonde volwassenen: wie 17 weken lang veel gefermenteerde voeding at, had daarna meer diversiteit in de darmflora én lagere ontstekingswaarden in het bloed1. De groepen waren klein (18 per groep), dus dit is een veelbelovende maar nog geen definitieve bevinding.
Van de afzonderlijke producten staat kefir er het beste voor. Gerandomiseerde studies laten zien dat kefir helpt bij lactose-intolerantie en bij de behandeling van een Helicobacter pylori-infectie2. Zuurkool, natto en zuurdesembrood hebben veel minder klinisch bewijs. Voor kombucha, miso, kimchi en tempeh zijn bij mensen helemaal geen gerandomiseerde studies gedaan. Dat zegt niets over of ze werken, maar je kunt er ook geen stevige conclusies aan hangen.
Hoe gefermenteerde voeding de darmflora beïnvloedt, begrijpen onderzoekers inmiddels redelijk goed. De levende micro-organismen die de darm bereiken spelen een rol, maar ook de biologisch actieve stoffen die tijdens het fermenteren worden aangemaakt, zoals bepaalde peptiden en omgezette plantstoffen. Beide kunnen zowel op korte als langere termijn de samenstelling van je darmbacteriën beïnvloeden3.
Regelmatige inname van gefermenteerde producten, inclusief gefermenteerde zuivel, draagt bij aan een gunstigere balans in de darmflora en ondersteunt functies zoals infectiewering en immuunrespons4. Hoe groot dat effect is, verschilt per persoon en per product.
Er zijn eerste aanwijzingen dat gefermenteerde voeding via de darmflora ook het immuunsysteem en mogelijk de hersengezondheid beïnvloedt, maar de studies zijn klein en hebben methodologische beperkingen5. Bij ouderen is onderzocht of probiotica en gefermenteerde melk helpen tegen leeftijdsgerelateerd spierverlies, maar de resultaten zijn wisselend en zonder eenduidige conclusie6.
Gebaseerd op PMID 34256014 (gerandomiseerde studie, n=36), PMID 31387262 (overzichtsartikel per product), PMID 35406140 (mechanisme-overzicht), PMID 28914794 (probiotica en zuivel), PMID 36102353 (kleine studies met methodologische beperkingen) en PMID 34523250 (6 klinische studies, wisselende resultaten).