Heeft een hartfilmpje (ECG) zin als je geen klachten hebt?
Een ECG kan bij mensen zonder klachten stille hartproblemen zoals boezemfibrilleren opsporen. Het levert het meest op als je al een verhoogd risico hebt, en bespreek het dan met je huisarts.
Een ECG kan bij mensen zonder klachten boezemfibrilleren (een onregelmatig hartritme) eerder aan het licht brengen. Vooral bij 65-plussers met andere risicofactoren is het verschil groot: een smartwatch met ECG-functie ontdekte bijna vijfmaal zoveel nieuwe gevallen van boezemfibrilleren als standaardzorg. Daarbij waren meerdere episodes volledig symptoomloos, dus zonder ECG hadden die mensen nooit geweten dat hun hart uit de maat viel. Een draagbare ECG-pleister die je twee weken thuis draagt geeft vergelijkbare resultaten.
Het probleem is dat vroeg gevonden boezemfibrilleren niet automatisch tot minder beroertes leidt. Het aantal diagnoses steeg wel door screening, maar het aantal beroertes verschilde na tweeëneenhalf jaar nauwelijks tussen de gescreende en niet-gescreende groep. Wearables kunnen het ritme dus goed opsporen, maar of dat je ook beschermt tegen een beroerte of vroeg overlijden is nog niet aangetoond. Daarbij geven bloedverdunners die na zo'n diagnose worden voorgeschreven naast minder kans op een beroerte ook een hoger risico op ernstige bloeding.
Een gewoon ECG zegt ook iets buiten het ritme om. Tekenen van een verdikte linkerhartspier op een ECG hangen samen met 50 tot 90 procent hogere kans op een ernstige hartgebeurtenis of overlijden. Een afwijkende elektrische as in het hart is zelfs gekoppeld aan 40 tot 70 procent hogere sterftekans. Dit zijn stille bevindingen: mensen voelen ze niet, maar ze zijn op een standaard-ECG zichtbaar. Als risicosignaal heeft een ECG dus ook zonder klachten waarde.
Niet iedereen profiteert even veel van screening. Als je gewoon iedereen uitnodigt, is de opbrengst laag: onderzoek liet zien dat screening zonder voorafgaande risicoselectie geen duidelijk voordeel gaf. Combineer je een slimme risicobeoordeling met een langdurige hartfilmmeting, dan vond datzelfde onderzoek meer dan vijf keer zoveel nieuwe gevallen als gebruikelijke zorg. Je hoefde dan maar 32 mensen uit te nodigen om één extra diagnose te stellen. Een hartfilmpje als opsporingsinstrument werkt dus het best bij mensen die al een verhoogd risico hebben.
Dit antwoord rust op meerdere gerandomiseerde studies bij 65-plussers, twee grote analyses die tienduizenden personen volgden over langere tijd, en een overzichtsstudie naar wearables. De bevindingen over detectie van boezemfibrilleren zijn redelijk consistent en komen uit goed opgezet onderzoek. De vraag of vroeg opsporen ook echt beroertes voorkomt blijft onbeantwoord: geen enkele gerandomiseerde studie heeft dat effect tot nu toe aangetoond. De risico-uitkomsten voor een verdikte hartspier en afwijkende elektrische as komen uit grote analyses van respectievelijk 58.400 en 164.000 mensen, waardoor die bevindingen steviger staan, al gaat het daarbij om samenhang en niet om bewezen oorzaak en gevolg.
Is een hartfilmpje via je smartwatch (ECG) zinvol?
Een smartwatch-ECG is een betrouwbare eerste stap om boezemfibrilleren te signaleren. Een arts-ECG is wel nodig om een melding te bevestigen voordat je iets onderneemt.
Moet ik statines nemen als ik (nog) geen hartprobleem heb?
Of statines zinvol zijn hangt af van jouw persoonlijk risico. Bij een berekend 10-jaarsrisico van 10% of hoger én minstens één risicofactor, zoals hoge bloeddruk, diabetes of roken, raden grote richtlijnen statines aan voor mensen van 40 tot 75 jaar.
Is een calciumscore van mijn hart de moeite waard?
Voor mensen van 40 tot 75 jaar in een twijfelzone voor statines is een calciumscore een goed onderbouwd hulpmiddel om samen met je arts een weloverwogen keuze te maken over medicatie.
Moet je je zorgen maken om licht verhoogd cholesterol?
Een licht verhoogd cholesterol is niet automatisch onschuldig: het totale plaatje, inclusief triglyceriden en lipoproteine(a), bepaalt je risico. Laat die waarden meten en bespreek ze met je arts als hart- en vaatziekten in je familie voorkomen.
Zijn calciumsupplementen slecht voor je hart?
Calciumsupplementen gaan mogelijk gepaard met een verhoogd hartrisico, maar niet alle studies bevestigen dit. Haal calcium het liefst uit je voeding, en bespreek met je arts of een supplement voor jou echt nodig is.
Zijn erectieproblemen een vroeg teken van hartziekte?
Erectieproblemen door slechte doorbloeding gaan een hartinfarct of beroerte gemiddeld 2 tot 5 jaar vooraf. Laat je bij dit type klachten ook je hart- en vaatrisico controleren bij de huisarts.