Is een hartfilmpje via je smartwatch (ECG) zinvol?

Voor het opsporen van atriumfibrilleren (een veelvoorkomende hartritmestoornis die beroertes kan veroorzaken) zijn smartwatch-ECG's het best onderzocht. Een meta-analyse van meerdere studies vond een gevoeligheid van 93% en een specificiteit van 94%, met een AUC van 0,94. Dat is een indrukwekkende nauwkeurigheid voor een polshorloge, vergelijkbaar met die van smartphone-gebaseerde ECG-apps¹.

In de praktijk is de prestatie wisselender. Een klinisch onderzoek met 201 patiënten (de Basel Wearable Study) testte vijf populaire merken: Apple Watch 6, Samsung Galaxy Watch 3, Withings Scanwatch, Fitbit Sense en AliveCor KardiaMobile. De gevoeligheid liep uiteen van 58% (Withings Scanwatch) tot 85% (Apple Watch 6 en Samsung), met een specificiteit van 69 tot 79%. Bovendien kon het algoritme bij 17 tot 26% van de metingen geen oordeel geven. Zodra een arts die twijfelgevallen handmatig nakeek, werd 99% alsnog correct beoordeeld. Dat betekent dat een smartwatch-ECG zonder medische opvolging een beperkt hulpmiddel is².

Bij oudere patiënten, zoals na een beroerte (gemiddelde leeftijd 79 jaar), pakt de Fitbit Charge 5 anders uit. Hij meet de hartslag betrouwbaar bij een normaal ritme, maar bij atriumfibrilleren is de hartslagmeting onbetrouwbaar en mist de automatische AF-melding maar liefst 66% van de gevallen. De keerzijde is dat een wél gegeven melding vrijwel altijd klopt: specificiteit 100%. Wie tot deze groep behoort, mag een groene melding dus serieus nemen, maar mag een uitblijvende melding niet als geruststelling beschouwen³.

Een groot praktisch voordeel van een smartwatch boven een eenmalig ECG bij de huisarts is de continue meting. Atriumfibrilleren treedt soms alleen in korte aanvallen op die tijdens een korte meting in de spreekkamer worden gemist. Grote studies, waaronder de Apple Heart Study en de Fitbit Heart Study, laten zien dat smartwatches dit soort aanvallen vaker ontdekken⁴. Dat voordeel geldt niet voor andere aandoeningen: voor het opsporen van hartischemie (zuurstoftekort in de hartspier) of cardiomyopathieën is het smartwatch-ECG nog niet klinisch bruikbaar, vanwege technische beperkingen in hoe de signalen worden gemeten en weergegeven^5,6.

Wie zijn hartslagvariabiliteit (HRV, een maat voor herstelvermogen en stressniveau) wil bijhouden via een Samsung-smartwatch, doet dat het best tijdens de slaap. Overdag zorgen bewegingsartefacten voor grote meetfouten in de meeste HRV-parameters, terwijl nachtelijke metingen van hartslag en de meeste variabiliteitsgetallen wél goed overeenkomen met een gouden-standaard-meting⁷. Tot slot: een smartwatch is een hulpmiddel, geen behandeling. Reviewauteurs wijzen erop dat apparaten zonder gezonde leefgewoonten geen merkbaar verschil maken voor de hart- en vaatgezondheid⁸.