Heeft de volgorde van maaltijden door de dag invloed op je gewicht?

Later op de dag eten hangt samen met een hoger risico op overgewicht, insulineresistentie en andere stofwisselingsproblemen. Dit lijkt niet alleen te komen doordat mensen dan meer eten, maar ook doordat laat eten de interne biologische klok verstoort. Je lichaam verwerkt koolhydraten en vetten in de ochtend anders dan 's avonds.

Vroeg eten, met alle maaltijden voor circa 15:00 uur, gaf in een kleine maar zorgvuldig opgezette studie bij mannen met prediabetes na vijf weken merkbaar betere bloedsuikerwaarden, lagere bloeddruk en minder oxidatieve stress. Bijzonder: de deelnemers vielen niet af. Het tijdstip van eten had dus los van het gewicht effect op de stofwisseling. Dit is een voorlopige bevinding uit een kleinschalige studie, maar biologisch gezien goed te verklaren.

Intermittent fasting in de vorm van 16:8 (eten tussen 12:00 en 20:00 uur) bleek in een grote gerandomiseerde studie, de TREAT-trial, niet meer gewichtsverlies te geven dan gewoon drie maaltijden per dag. Dat nuanceert de populaire claim dat dit schema automatisch leidt tot afvallen. Vasten om de dag doet dat overigens wel: studies zagen gewichtsafname van 3 tot 7% en een daling van bloedvetten, al gaat het om studies van drie tot twaalf weken en zijn langetermijneffecten nog onbekend.

Hoe vaak je eet, dus twee, drie of vijf keer per dag, maakt weinig uit voor je gewicht als je niet sport en je totale calorie-inname gelijk blijft. Meer eetmomenten kunnen het hongergevoel wel enigszins dempen, maar het bewijs daarvoor is beperkt.

Of vroeg eten voor iedereen werkt, is nog niet zeker. Of je van nature een ochtend- of avondmens bent, beïnvloedt wanneer jouw stofwisseling het best functioneert. Algemene adviezen over maaltijdtiming gaan daaraan voorbij. Grote langetermijnstudies die rekening houden met zulke persoonlijke verschillen, zijn er nog niet.