Beschermen lycopeen en tomaten tegen prostaatkanker?

Lycopeen, de rode kleurstof in tomaten, heeft een sterke antioxidantwerking. Het neutraliseert vrije radicalen en beschermt cellen zo tegen schade. Dit geldt als een van de mogelijke verklaringen voor het beschermende effect op de prostaat.

In dieronderzoek vertraagt lycopeen consistent de groei van prostaattumoren. Vroeg beginnen en langdurig toepassen lijkt daarin het meest effectief. Of dit ook bij mensen werkt, is nog niet duidelijk.

Epidemiologisch onderzoek bij mensen laat een verband zien: wie meer tomatenproducten eet, heeft gemiddeld een lager risico op prostaatkanker. Dit patroon komt terug in meerdere studies. Maar een oorzakelijk verband is daarmee nog niet bewezen, want grote gerandomiseerde trials ontbreken. Bovendien spreken niet alle studies elkaar niet tegen: er zijn ook studies die dit verband niet vinden.

Lycopeensupplementen los slikken is op dit moment onvoldoende onderbouwd om aan te bevelen. De tegenstrijdige resultaten maken het lastig om te zeggen of het puur de lycopeen is, of de combinatie met andere stoffen in tomaten en groenten. Een voedingspatroon dat rijk is aan tomatenproducten en groenten, zoals het mediterraan dieet, heeft wel consistente epidemiologische aanwijzingen voor een beschermend effect.

Er is ook een kleine studie bij mannen met een goedaardige prostaatvergroting, waarbij lycopeen gecombineerd met selenium en een plantenextract de ontsteking in prostaatweefsel verminderde en plassymptomen verbeterde. Maar die bewijsbasis is te beperkt om hier al stevige conclusies aan te verbinden.