Beschermt aspirine of ibuprofen tegen darmkanker?
Aspirine beschermt aantoonbaar tegen darmkanker bij mensen met erfelijk verhoogd risico (Lynch-syndroom) en bij mensen onder de 60 met een ongezonde leefstijl, maar voor ouderen of mensen met een laag basisrisico wegen de bloedingsrisico's er waarschijnlijk tegenop. Bespreek het met je huisarts als je wilt weten of dit voor jou zinvol is.
Aspirine verlaagt het risico op darmkanker aantoonbaar, maar voor wie dat voordeel opweegt hangt sterk af van je leeftijd en gezondheidssituatie. Bij mensen met het Lynch-syndroom, een erfelijke aandoening die het risico op darmkanker sterk verhoogt, is het effect het grootst. In een grote gerandomiseerde studie (CAPP2, 861 deelnemers, gemiddeld 10 jaar gevolgd) kreeg 9% van de aspirinegebruikers toch darmkanker, tegenover 13% in de placebogroep. Dat is een risicoverlaging van 35%. Wie minstens twee jaar volhield, zag zelfs 44% minder darmkanker.
In de gewone bevolking is het absolute voordeel kleiner. Grote cohortstudies met ruim 107.000 deelnemers laten zien dat regelmatig aspirinegebruik het tienjaarsrisico verlaagt van 2,95% naar 1,98%, een verschil van iets minder dan 1 procentpunt. Dat is bescheiden. Mensen met een ongezonde leefstijl, zoals roken, overgewicht of weinig beweging, profiteren het meest: voor hen hoeven 78 mensen tien jaar aspirine te slikken om één geval van darmkanker te voorkomen. Bij mensen met een gezonde leefstijl loopt dat op tot bijna 900 mensen.
Bij 60-plussers is het verhaal anders. De Amerikaanse preventie-autoriteit (USPSTF) concludeerde in 2022 dat aspirine voor deze leeftijdsgroep geen netto voordeel biedt als preventie, ook niet bij mensen met een genetisch verhoogd risico. Dat komt doordat het bloedingsrisico, met name in het maag-darmkanaal, bij ouderen zwaarder weegt. Aspirine voor darmkankerpreventie is bij ouderen daarmee afgeraden.
Over ibuprofen en verwante ontstekingsremmers (NSAID's) is er goed bewijs dat ze zowel darmkanker als poliepen, de vroege voorlopers daarvan, minder vaak laten ontstaan. Maar hun bijwerkingenprofiel, maag-darmklachten en een verhoogd risico op hart- en vaatproblemen, maakt ze ongeschikt als preventief middel voor de algemene bevolking. Concrete cijfers voor ibuprofen apart zijn in de beschikbare onderzoeken niet gegeven.
Gebaseerd op één grote RCT (CAPP2, Lynch-syndroom), twee grote cohortstudies (algemene bevolking), USPSTF-richtlijn 2022, de ASPREE-trial en een systematische review over NSAID's. Totaal geschat aantal deelnemers over alle studies: ruim 107.000 plus 861 plus overige cohortdeelnemers.