Activeert koffie mTOR?

Cafeïne activeert mTOR niet. Het tegendeel is het geval: cafeïne remt mTOR, een eiwit dat celgroei, deling en stofwisseling aanstuurt. Dit effect is aangetoond in meerdere onafhankelijke celstudies met uiteenlopende celtypen, waaronder kankercellen, bloedvatcellen en immuuncellen.

Hoe weten onderzoekers dat mTOR geremd wordt? Ze meten de activiteit van twee eiwitten die mTOR normaal gesproken aanzet. Na behandeling met cafeïne zijn beide duidelijk minder actief. Minder activiteit van deze eiwitten is een betrouwbare aanwijzing dat mTOR op de rem staat.

Een direct gevolg van die mTOR-remming is dat autofagie toeneemt. Autofagie is het proces waarbij cellen beschadigde onderdelen opruimen en hergebruiken. Dit werd zowel in celkweken als in dierexperimenten gezien. Hoe cafeïne mTOR precies remt, is ook onderzocht: in maagkankercellen verloopt het via een eiwit genaamd PTEN, dat een signaalketen naar mTOR afremt. Wanneer PTEN kunstmatig werd uitgeschakeld, verloor cafeïne zijn remmende werking.

Een veiligheidsnoot: één celstudie liet zien dat cafeïne in combinatie met alcohol de mTOR-remming versterkt en extra schade aan zenuwcellen veroorzaakte. De gebruikte hoeveelheden waren echter extreem hoog en zijn niet vergelijkbaar met normale koffieconsumptie. Dit resultaat zegt dus niets over je kop koffie 's ochtends.

Belangrijk voorbehoud: al dit onderzoek is gedaan in cellen en dieren, niet in mensen. Het is onbekend of en in welke mate koffiedrinken de mTOR-activiteit in het menselijk lichaam merkbaar beïnvloedt. De richting van het effect is consistent in de celstudies, maar de vertaalslag naar de dagelijkse praktijk is nog niet gemaakt.