Activeert koffie mTOR?

Cafeïne remt mTOR, het activeer het niet. In meerdere celstudies verlaagde cafeïne de activiteit van mTOR en de eiwitten die daaronder hangen. Die remming was sterk genoeg om zelfs insuline, een krachtige activator van mTOR, volledig te blokkeren. Het effect is aangetoond in zenuwcellen, bot- en maagkankercellen en immuuncellen.

Doordat mTOR normaal autofagie afremt, heeft de remming door cafeïne een indirect gevolg: cellen beginnen meer afvalstoffen op te ruimen. Dit mechanisme werd in celstudies gezien en in één diermodel voor vaatwandcellen bevestigd. In kankercellen leidde de mTOR-remming bovendien tot meer geprogrammeerde celdood. Dit is interessant voor kankeronderzoek, maar alle bevindingen komen uit cel- en diermodellen. Of dit effect bij mensen klinisch relevant is, is niet onderzocht.

Er is één uitzondering die het beeld compliceert. In een muisstudie activeerde koffie als drank juist wél mTOR in skeletspierweefsel, en de muizen kregen meer spiermassa en spierkracht. Dit lijkt tegenstrijdig, maar koffie bevat honderden stoffen naast cafeïne. Spierweefsel reageert anders dan kankercellen, en muizen zijn geen mensen. Op basis van deze ene dierstudie kan je niet concluderen dat koffie mTOR in menselijk spierweefsel activeert.

Een veiligheidssignaal verdient vermelding: bij celkweekonderzoek versterkte een zeer hoge cafeïneconcentratie, gecombineerd met alcohol, de schade aan zenuwcellen via verdere mTOR-remming. De concentraties die in die experimenten gebruikt werden, liggen ver boven wat je bij normale koffieconsumptie bereikt, maar het geeft aan dat mTOR-remming door cafeïne in specifieke omstandigheden ongewenst kan uitpakken.