Activeert koffie mTOR?

Cafeïne remt mTOR, niet het andere. mTOR is een eiwit in cellen dat groei en celonderhoud regelt. In meerdere laboratoriumstudies drukte cafeïne de activiteit van mTOR flink naar beneden, in hersencellen, botsarcoomcellen, maagkankercellen en immuuncellen. Als gevolg daarvan gingen cellen vaker zichzelf opruimen (autophagie) of stierven ze af (apoptose). Dit effect is consistent gezien in meerdere celtypen en ook bevestigd in bloedvatcellen, zowel in celkweek als in een muismodel.

Er is één uitzondering die het beeld compliceert. In een muizenstudie leidde koffie als drank, dus niet pure cafeïne maar het complete mengsel, juist tot meer mTOR-activiteit in spierweefsel. De muizen kregen daardoor meer spiermassa en kracht. Dit tegenovergestelde effect wijst erop dat andere stoffen in koffie buiten cafeïne de mTOR-balans in spierweefsel anders beïnvloeden dan cafeïne alleen. Deze bevinding is vooralsnog alleen in muizen gezien en bij mensen niet bevestigd.

Een aanvullende bevinding: als cafeïne en alcohol samen worden gebruikt, is de remming van mTOR in zenuwcellen in het laboratorium sterker dan bij alcohol alleen, en gaat dat gepaard met meer celdood. Dit is een labobservatie, geen klinische studie, maar het suggereert dat deze combinatie voor zenuwcellen extra belastend kan zijn.

Al deze studies zijn gedaan in cellen of muizen. Wat er in een levend menselijk lichaam na een kop koffie in verschillende weefsels precies gebeurt met mTOR is nog niet rechtstreeks gemeten. De vraag 'activeert koffie mTOR?' heeft dus geen eenduidig ja of nee als antwoord. Het hangt af van het weefsel, van de dosis en van of je kijkt naar cafeïne afzonderlijk of naar de volledige drank.