Raken mijn stamcellen op als ik ouder word?

Ja, je stamcellen raken op naarmate je ouder wordt. Ze nemen zowel in aantal als in werking af. Dit geldt als een van de kernprocessen achter lichamelijke veroudering.

Het speelt in meerdere weefsels tegelijk. In je hersenen neemt de aanmaak van nieuwe hersencellen af, wat samenhangt met cognitieve achteruitgang en een groter risico op neurodegeneratieve ziekten. In je spieren raken de stamcellen die spierherstel regelen uitgeput: ze worden minder en werken slechter. In haarzakjes daalt de activiteit van de bijbehorende stamcellen, wat bijdraagt aan leeftijdsgerelateerd haarverlies.

De energiecentrales van je cellen (mitochondriën) spelen ook een rol. Een verminderde werking daarvan hangt samen met zowel veroudering als dalende stamcelactiviteit. Of dat oorzaak of gevolg is, weten we nog niet precies. Duidelijk is wel dat stamceluitputting bijdraagt aan ouderdomsgebonden kwetsbaarheid, waarbij je lichaam steeds minder fysiologische reserve heeft.

Onderzoek naar het terugdraaien van dit proces loopt, maar staat nog in de kinderschoenen. Bij oude apen leidden infusies van verouderingsresistente menselijke stamcellen tot minder verouderingstekenen, een betere hersenstructuur en minder ontsteking, zonder bijwerkingen in 44 weken. In muizen werd leeftijdsgerelateerde achteruitgang van immuunstamcellen tijdelijk hersteld via een therapie in de lever. Dit zijn dierexperimenten die nog niet zomaar naar mensen zijn door te vertalen.

Vroege studies bij mensen met ouderdomsgebonden kwetsbaarheid suggereren dat stamceltransplantatie veilig lijkt, maar bewijs voor echte effectiviteit ontbreekt nog. Bovendien brengen stamceltransplantaties een risico op tumorvorming met zich mee. Voor gezonde mensen bestaat er nu geen bewezen, veilige therapie die stamceluitputting tegengaat.