Leef je langer met meer zout?
Meer zout eten leidt niet tot een langer leven. Op individueel niveau verhoogt het de kans op hart- en vaatziekten aantoonbaar, en zoutbeperking verlaagt je bloeddruk en het risico op vroegtijdig overlijden.
Meer zout eten en langer leven gaan niet samen. Een vergelijking van 181 landen lijkt het tegendeel te suggereren: landen met een hogere zoutinname hebben gemiddeld een langere gezonde levensverwachting, met een verschil van 2,6 jaar per gram extra natrium per dag. Maar de auteurs van dat onderzoek waarschuwen zelf dat je hieruit geen voedingsadvies mag afleiden. Rijke landen eten nu eenmaal meer zout én hebben betere gezondheidszorg, hogere inkomens en een gezonder voedselpakket. Het verband vertelt niets over oorzaak en gevolg.
Op individueel niveau vertelt het onderzoek een heel ander verhaal. Elke gram extra natrium per dag verhoogt het risico op hart- en vaatziekten met ongeveer 4% en het beroerterisico met ongeveer 6%. Minder natrium eten verlaagt het risico op sterfte door hart- en vaatziekten (relatief risico 0,83) en totale sterfte (relatief risico 0,88). Dit is aangetoond in meerdere grote analyses die consistent in dezelfde richting wijzen.
Het duidelijkst bewijs zit bij bloeddruk. Minder dan 6 gram zout per dag verlaagt de bloeddruk gemiddeld met ruim 3 mmHg en kan de behoefte aan bloeddrukverlagende medicijnen met ongeveer 30% verminderen. Finland laat op bevolkingsniveau zien wat dat over tijd kan betekenen: de gemiddelde zoutinname daalde er in dertig jaar met een derde, terwijl de bloeddruk met meer dan 10 mmHg omlaag ging en de sterfte door beroerte en hartinfarct met 75 tot 80% daalde. Andere factoren speelden daarin zeker ook een rol.
Te veel zout beschadigt bovendien de bloedvaten via wegen die los staan van bloeddruk: het verstoort de aanmaak van stoffen die bloedvaten ontspannen en maakt de vaatwand stijver. Bij mensen met nieraandoeningen maakt zoutbeperking extra verschil: het vermindert vochtophoping en versterkt de werking van nierbeschermende medicijnen. Bij hartfalen is het nut van zoutbeperking minder duidelijk: gerandomiseerde studies vinden geen aantoonbare daling in sterfte of ziekenhuisopnames, al voelen patiënten zich soms wel beter.
Het antwoord rust op meerdere grote analyses van tientallen studies samen, aangevuld met dertig jaar bevolkingsonderzoek in Finland en mechanistische studies bij mensen en dieren. Het bewijs dat zout op individueel niveau het hart- en vaatrisico verhoogt en dat zoutbeperking de bloeddruk verlaagt, is stevig. Het Finse bevolkingsonderzoek is overtuigend in omvang maar kan andere factoren niet uitsluiten. Bij hartfalen zijn de beschikbare studies relatief klein en onderling wisselend van opzet, wat het bewijs daar zwakker maakt. De ecologische landenvergelijking is door de auteurs zelf bestempeld als ongeschikt als basis voor voedingsadvies.
Helpt extra zout tegen moeheid bij vasten?
Zuiveringszout (natriumbicarbonaat) verminderde vermoeidheid bij getrainde mannen die gevast hadden en sporten, maar dit is slechts in één kleine studie gevonden en zegt niets over alledaagse vastermoeheid. Gewoon keukenzout is hiervoor niet onderzocht.
Is er een relatie tussen veranderende lichaamsgeur en alzheimer?
Riekverlies is een goed gedocumenteerd vroeg verschijnsel bij Alzheimer, en veranderingen in de lichaamsgeur worden onderzocht als mogelijke marker, maar een klinisch bruikbare 'geurstest' voor Alzheimer bestaat nog niet.
Verbetert dagelijks avocado eten de diversiteit van je darmmicrobioom?
Dagelijks een avocado eten vergroot waarschijnlijk de diversiteit van je darmbacteriën, al is het bewijs voornamelijk afkomstig van mensen met overgewicht. Als je gezond gewicht hebt, is het effect nog niet aangetoond.