Kan insuline de prostaat laten groeien?
Hoge insulinespiegels en insulineresistentie hangen samen met een grotere prostaat. Onderzoek laat zien dat insuline en de nauw verwante groeifactor IGF-1 de groei van prostaatcellen stimuleren.
Insuline kan via groeisignalen prostaatcellen aanzetten tot deling en vergroting. Klinische en experimentele studies beschrijven insuline en de verwante groeifactor IGF-1 als moleculaire drijvers van prostaatcelgroei. Insulineresistentie, waarbij het lichaam steeds meer insuline nodig heeft om bloedsuiker te regelen, speelt een centrale rol in dit verband.
Mannen met een hogere insulineresistentie aan het begin van een grote studie met bijna 5000 mannen hadden meetbaar een groter prostaatvolume. Dit verband was statistisch duidelijk, zowel bij mannen zonder als bij mannen met plasklachten. Het zegt echter niets over oorzaak en gevolg: het is een samenhang, geen bewijs dat insulineresistentie de prostaat vergroot.
Insulineresistentie maakt deel uit van het metabool syndroom, een combinatie van overgewicht, hoge bloedsuiker, hoge bloeddruk en verstoorde vetverdeling. Meerdere meta-analyses tonen dat mannen met het metabool syndroom een grotere prostaat hebben dan mannen zonder: het verschil loopt uiteen van circa 2 ml in gemengde westerse populaties tot wel 10 ml in Aziatische studies. Ook groeit de prostaat jaarlijks sneller. Een grote Britse studie met bijna 164.000 mannen, die meer dan 13 jaar gevolgd werden, liet zien dat het metabool syndroom het risico op een vergrote prostaat met zo'n 7% verhoogt. Binnen het metabool syndroom zijn overgewicht en een laag HDL-cholesterol de sterkste voorspellers van prostaatvergroting.
Opvallend: een grotere prostaat betekent niet automatisch meer klachten. In meerdere meta-analyses hadden mannen met het metabool syndroom niet significant meer of ernstigere plasklachten dan mannen zonder. Ook bleek insulineresistentie geen onafhankelijke voorspeller van het ontstaan of verergeren van plasklachten. De link tussen insuline en de prostaat loopt dus vooral via volume, niet via de last die je ervan ervaart.
Dit antwoord steunt op meerdere meta-analyses en systematische reviews, plus een grote prospectieve studie en een grote gerandomiseerde studie. Het verband tussen insuline(resistentie) en prostaatvolume is herhaaldelijk gemeten, maar het gaat om samenhang: geen van de studies kan met zekerheid zeggen dat insuline de oorzaak is van de prostaatgroei. Het mechanisme (insuline zet prostaatcellen aan tot groei) is biologisch goed beschreven in klinisch en experimenteel onderzoek, maar een oorzakelijk bewijs bij mensen ontbreekt nog.
Helpt intermittent fasting om je insuline te verbeteren?
Vasten verbetert waarschijnlijk je insulinewaarden, maar de meeste studies zijn klein en kortlopend. Vroeg op de dag eten lijkt het meest effectief; let wel op mogelijk spierverlies als je ouder of kwetsbaar bent.
Verhoogt boron je testosteron?
De twee gerandomiseerde studies bij mannen tonen geen effect op testosteron; de enige kleine studie die bij mannen wel een stijging zag, had geen placebogroep en slechts acht deelnemers. Wil je je testosteron verbeteren, dan heeft boron op dit moment geen betrouwbare onderbouwing.
Maakt overgewicht je hormonen echt slechter?
Overgewicht verstoort de hormoonfunctie op meerdere goed gedocumenteerde manieren, en afvallen draait dat grotendeels terug. Dat maakt een gezond gewicht een van de meest concrete hefbomen voor een beter hormonaal evenwicht.
Helpt testosteron na je 50e en is het gevaarlijk?
Bij mannen boven de 50 met een aangetoond laag testosteron laat onderzoek positieve effecten zien op seksuele functie en stemming. Grote hartproblemen en prostaatkanker treden daarbij niet aantoonbaar vaker op. Eén voorbehoud dat je keuze kan beïnvloeden: er is een mogelijk verhoogd risico op een onregelmatig hartritme en botbreuken.
Hebben mannelijke hormonen invloed op hoe snel mannen verouderen?
Dalend testosteron versnelt meetbare veroudering van spieren, botten en seksuele functie, maar voor stemming en huid zijn de verbanden veel minder zeker. Testosteronsuppletie kan sommige klachten verlichten, maar bespreek het risicoprofiel altijd met je arts voordat je ermee begint.