Beschikbare studies laten zien dat het gemiddelde verschil tussen biologische en kalenderleeftijd in grote populaties klein is, met een spreiding van circa 1 tot 2 jaar, maar een absolute bovengrens noemen de studies niet. De biologische leeftijd voorspelt ziekterisico en sterfte beter dan geboortejaar, maar welk getal uitkomt hangt sterk af van de gebruikte meetmethode. Het onderzoek staat nog vroeg genoeg dat consumenten twee verschillende tests op dezelfde dag kunnen doen en toch een ander getal krijgen.
De kalenderleeftijd is simpelweg het aantal jaren dat u geleefd heeft, maar de biologische leeftijd meet hoe oud uw lichaam er fysiologisch uitziet. Uit een grote Chinese cohortstudie (China Kadoorie Biobank, ruim 12.000 deelnemers) met de zogenoemde KDM-methode, die 16 lichamelijke en 9 biochemische markers combineert, bleek dat de spreiding rond het gemiddelde verschil tussen biologisch en kalenderleeftijd ongeveer 1,2 tot 1,6 jaar bedroeg (uitgedrukt als standaarddeviatie). De gemiddelde afwijking per groep was klein, slechts enkele tienden van een jaar, maar individuele uitschieters kunnen groter zijn1. Exacte bovengrenzen, zoals 'maximaal 10 jaar', worden in de beschikbare studies niet gegeven.
Meerdere reviewstudies bevestigen wel dat mensen op aanzienlijk verschillende snelheden kunnen verouderen, maar de precieze bovengrens van dat verschil hangt sterk af van welke meting u gebruikt en welke populatie wordt bestudeerd2,3,4. Met andere woorden: het antwoord op 'hoe groot kan het verschil zijn?' is niet één getal, maar een reeks die verschilt per meetmethode en per persoon.
Bovendien is 'de' biologische leeftijd geen enkelvoudig getal. Binnen één en dezelfde persoon kunnen verschillende organen, zoals de lever, nieren, het immuunsysteem en het stofwisselingssysteem, elk op een eigen tempo verouderen5. Uw biologische leeftijd op basis van bloedwaarden kan dus afwijken van uw biologische leeftijd op basis van, zeg, een lever- of niermeting. Dit maakt vergelijkingen tussen studies en meetmethoden lastig.
Wat biologische leeftijdsmetingen wél kunnen, is het risico op ziekte en sterfte beter voorspellen dan de kalenderleeftijd alleen. De KDM-methode voorspelde in een NHANES-cohortstudie met 9.389 deelnemers en 18 jaar follow-up overlijden aanzienlijk beter dan geboortejaar; zodra de biologische leeftijd in het model zat, voegde de kalenderleeftijd nauwelijks nog iets toe6. Een soortgelijk beeld gaf het GOLD BioAge-model, dat met bloedwaarden, eiwitten en stofwisselingsmarkers werkt: mensen die biologisch ouder waren dan hun kalenderleeftijd hadden significant meer kans op chronische ziekte en eerder overlijden in zowel de NHANES- als de UK Biobank-data7.
Epigenetische klokken, die werken met methyleringspatronen in het DNA (bekende voorbeelden zijn Horvath, Hannum, PhenoAge en GrimAge), zijn een andere benadering en geven soms andere uitkomsten dan op bloedwaarden gebaseerde methoden. De klokken correleren wel met ziekte en sterfte, maar onderlinge afwijkingen tussen klokken zijn een erkende zwakte van dit veld, en vergelijkingsstudies van hoge kwaliteit ontbreken nog3. Voor een consument betekent dit: twee verschillende biologische leeftijdstests kunnen een ander getal geven, zelfs als ze op dezelfde dag worden afgenomen.
Alle claims zijn gebaseerd op observationele en associatieve studies; geen RCT's. De meeste studies meten biologische leeftijd via bloedwaarden of epigenetische markers, niet via directe lichamelijke uitkomsten. De China Kadoorie Biobank (PMID 36758480) en NHANES (PMID 23213031) zijn de grootste populaties met concrete getallen.