Helpt elfenbankje extract tegen kanker?
PSK-extract van het elfenbankje laat bij maagkanker het meeste bewijs zien voor een bescheiden overlevingsvoordeel naast chemotherapie. Bij long- en colorectale kanker zijn de aanwijzingen positief maar minder zeker.
Het best onderzochte middel is PSK, een polysacharide-extract uit het elfenbankje, dat in Japan al decennialang naast chemotherapie wordt gebruikt. Bij maagkanker laten acht gerandomiseerde studies met ruim 8000 patiënten samen zien dat PSK na een curatieve operatie de overleving statistisch significant verbetert. De hazard ratio was 0,88, wat neerkomt op een bescheiden maar consistent voordeel over alle studies.
Bij colorectale kanker is het beeld genuanceerder. Drie gerandomiseerde studies met in totaal 1094 deelnemers vonden een klein positief effect op de vijfjaarsoverleving: je had gemiddeld 16 patiënten moeten behandelen om één extra overlevende te zien. De onderzoekers beoordelen dit bewijs zelf als van lage zekerheid, deels omdat de gebruikte chemokuren in die studies niet meer overeenkomen met de huidige standaardbehandeling.
Bij longkanker lieten de meeste gerandomiseerde studies positieve effecten zien op overleving en immuunfunctie, maar de resultaten zijn niet eenduidig voor alle uitkomsten. Ook hier vinden de onderzoekers de bewijskracht vooralsnog onvoldoende voor brede aanbevelingen.
Voor bijwerkingen van chemotherapie, zoals misselijkheid, diarree en vermoeidheid, vonden zeven gerandomiseerde studies bij colorectale kanker geen aantoonbaar verschil tussen PSK en placebo. De onderzoekers beoordelen het bewijs daarvoor als van zeer lage zekerheid. In alle bestudeerde onderzoeken werden geen ernstige veiligheidsproblemen met PSK gemeld.
Een apart spoor betreft een vaginale gel op basis van elfenbankje bij HPV-positieve vrouwen met laaggradig baarmoederhalsletsel. Een expertconsensus meldt mogelijke positieve effecten op letselherstel en virale klaring, maar meerdere auteurs ontvingen honoraria van de producent. Onafhankelijke studies hierover zijn nog niet beschikbaar, dus dit is voorlopig niet meer dan een aanwijzing.
Dit antwoord rust op vijf systematische overzichten, waarvan één met een meta-analyse van acht gerandomiseerde studies bij maagkanker (ruim 8000 patiënten). De auteurs van het overzicht bij colorectale kanker beoordeelden het bewijs voor bijwerkingen voor alle uitkomsten als van zeer lage zekerheid, en dat voor overleving als van lage zekerheid. Voor de HPV-gel bestaat een conflict: meerdere auteurs werden betaald door de producent, en onafhankelijk onderzoek ontbreekt nog. Het bewijs is het sterkst en meest consistent bij maagkanker; bij long- en colorectale kanker is het positief maar dunner en minder zeker.
Helpt vezelrijk eten tegen darmkanker?
Meer vezels eten, vooral via volkoren granen, hangt consistent samen met minder kans op darmkanker. Of de vezels zelf de oorzaak zijn, is niet bewezen, maar het verband is groot, consistent en biologisch goed te verklaren.
Verhoogt verbrand eten je kans op kanker?
Verbrand of sterk gegrild vlees bevat stoffen die in dierproeven kanker veroorzaken, maar of gewone blootstelling bij mensen het kankerrisico meetbaar verhoogt is nog niet bewezen. Wie het risico wil beperken, kiest vaker voor koken of stomen boven grillen, en laat zwartgeblakerde stukken liggen.
Verhoogt overgewicht mijn kans op kanker, en zo ja welke soorten?
Overgewicht verhoogt je kans op minstens 13 soorten kanker, waaronder baarmoeder-, dikkedarm-, borst- en leverkanker. Gewichtsverlies verlaagt dat risico, al is nog onduidelijk of alle manieren van afvallen even effectief zijn voor je afweer tegen kanker.
Beschermt koffie drinken tegen leverkanker?
Koffiedrinken hangt consistent samen met een lager risico op leverkanker, en dat verband is beter onderbouwd dan bij de meeste andere kankersoorten. Drie of meer koppen per dag lijkt de sterkste associatie te geven, maar ben je zwanger, houd dan de inname laag en bespreek het met je arts.
Helpt darmkankerscreening echt (minder sterfte)?
Voor mensen van 45 tot 75 jaar met een gemiddeld risico is darmkankerscreening zinvol en breed aanbevolen. Het verlaagt de kans op darmkanker aantoonbaar, al is het bewijs voor sterftevermindering op de korte termijn minder stellig dan eerder gedacht.